Ελένη Μπιρμπίλη

Η αρπαγή του χρυσού

Posted: 07 Oct 2011 11:08 AM PDT

ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ 10 ΠΡΩΤΟΥΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥΣ »ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥΣ» ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΗΠΑ!

Πηγή: ΙΣΚΡΑ
ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΘΙΑΣΩΤΕΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟΚΟΛΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!

TAX JUSTICE NETWORK: ΟΙ G20 «ΚΟΥΚΟΥΛΩΝΟΥΝ» ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΠΡΟΣ ΙΔΙΟ ΟΦΕΛΟΣ!

Την εποχή που η τρόικα σε αγαστή συνεργασία με τηνκυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ προωθεί μια άνευ προηγουμένουφορολογική λεηλασία της ελληνικής κοινωνίας, μελέτη τουΔικτύου Φορολογικής Δικαιοσύνης (ΤJN) αποκαλύπτει πως οι θιασώτες της ελληνικής φοροκόλασης διατηρούν για τους εαυτούς τους το προνόμιο να λειτουργούν ωςφορολογικοί παράδεισοι για το μεγάλαιο κεφάλαιο.

Από τη μία πλευρά η Γερμανία, που έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο στη χάραξη της πολιτικής τηςευρωζώνης και της Κομισιόν, «φιγουράρει στην 9^η θέση της λίστας με τους φορολογικούς«παραδείσους», ενώ οι ΗΠΑ, που εξακολουθούν να ελέγχουν τη λειτουργία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου παίρνουν την 5^η θέση στη σχετική λίστα.

Και όλα αυτά, ενώ οι ίδιες μέσα από τη συμφωνία των G20 το 2009 υποτίθεται ότι είχαν στρατευτεί σε μια παγκόσμια προσπάθεια «κλεισίματος» των φορολογικών παραδείσων.

Μάλιστα, όπως αναφέρει η έρευνα του Tax Justice Network (TJN), ο ρόλος που έπαιξε η φοροδιαφυγήμέσω κέντρων οφσόρ στην ελληνική οικονομική κρίση έχει «κουκουλωθεί» διότι οι μεγάλες δυνάμεις του G20 (βλέπε ΗΠΑ, Γερμανία κ.α.) ωφελούνται από τους φορολογικούς παραδείσους.

Ειδικότερα σύμφωνα με τη λίστα του TJN, η Ελβετία, τα Νησιά Κέιμαν, το Λουξεμβούργο, το Χονγκ Κονγκ και οι ΗΠΑ πρωτοστατούν στις χώρες που περιβάλλουν με μυστικότητα τις οικονομικές συναλλαγές.

Στην πρώτη δεκάδα του δείκτη οικονομικής μυστικότητας ακολουθούν η Σιγκαπούρη, η νήσος Τζέρσεϊ, η Ιαπωνία, η Γερμανία και το Μπαχρέιν. Η Βρετανία κατατάσσεται 13η, το Βέλγιο 15ο, η Αυστρία 17η και η Κύπρος 20ή.

Όλες αυτές οι χώρες εμφανίζουν αυξημένες παράνομες συναλλαγές και φοροαπαλλαγές.

Σε ότι αφορά τις ΗΠΑ, αν και δεν έχουν ευρέως τη φήμη φορολογικού παραδείσου, στην πραγματικότητα παρέχουν αρκετές «κακοήθεις» διευκολύνσεις μυστικότητας στο επίπεδο των μεμονωμένων πολιτειών, όπως σημειώνει Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης. Αναφέρει, δε, για παράδειγμα το πρόγραμμαΝτέλαγουεαρ, το οποίο προτιμούν όλο και περισσότερο οι μεγάλες εταιρείες λόγω των πολύ περιορισμένων απαιτήσεων για διαφάνεια και των ευνοϊκών φορολογικών ρυθμίσεων.

Στην περίπτωση πάλι της Βρετανίας, η οποία όπως είπαμε έρχεται 13η, αν συνδυάζαμε το Σίτι του Λονδίνου με τις βρετανικές κτήσεις στο εξωτερικό (Νησιά Κέιμαν, Βερμούδες και Βρετανικές Παρθένες Νήσοι, νησιά της Μάγχης) η χώρα θα φιγουράριζε στην κορυφή της λίστας.

Σχολιάζοντας στον βρετανικό «Guardian» τα σχετικά ευρήματα, ο διευθυντής της TJN Τζον Κρίστενσεν, δήλωσε:

«Η μυστικότητα όχι μόνο διευκολύνει την φοροδιαφυγή αλλά και έχει γίνει κεντρικό στοιχείο των παγκόσμιων οικονομικών αγορών δημιουργώντας το κατάλληλο περιβάλλον για απάτες, αποφυγή οικονομικών ρυθμίσεων, χειραγώγηση των αγορών και ξέπλυμα χρημάτων».

Ο δείκτης οικονομικής μυστικότητας βασίζεται σε στοιχεία του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ καθώς και σε στοιχεία των ίδιων των υπουργείων Οικονομικών της κάθε χώρας.

• Εξοδος από το ευρώ προσεχώς
• Τέλος της πολιτικής, υποχώρηση της κοινωνίας
• Ήρθε η ώρα να τυπώσουμε χρήμα

Εξοδος από το ευρώ προσεχώς  Posted: 01 Oct 2011 11:10 PM PDT ΠΗΓΗ: il Manifesto του Alberto Bagnai * Τη μετάφραση έκανε φίλος του blog Στις 19 Ιουλίου, η εφημερίδα Μανιφέστο, φιλοξενούσε κύριο άρθρο της Ροσάνα Ροσάντα. Ένα άρθρο που έδινε τη γραμμή της εφημερίδας, αλλά που η αοριστολογία του μόνο με τις αντιφάσεις του μπορεί να συγκριθεί. Η ουσία του άρθρου ήταν απλή: έξοδος από το ευρώ δεν είναι δυνατό [??]να γίνει, αλλά και αν γινόταν δεν θα επρόκειτο παρά για μια επιλογή «φιλελεύθερη και δεξιά» [!!]- και αυτό αφού είχε γράψει ότι το ευρώ γεννήθηκε ακριβώς από ένα φιλελεύθερο όραμα. Ανησυχητικό συμπέρασμα: πιο καλά να παραμένει κάποιος δεξιά για να μη κινδυνεύσει να καταλήξει στα δεξιά. Η παρέμβαση της Ροσάντα, έχοντας προκαλέσει αμηχανία και επικρίσεις στους ίδιους τους κύκλους αυτής της αριστεράς για να ετοιμάζω, ανάγκασε την εφημερίδα να δώσει φωνή και σε εκείνους που πιστεύουν ότι η έξοδος από το ευρώ τίθεται εκ των πραγμάτων. Είτε από τα αριστερά είτε από τα δεξιά εξαρτάται, όπως υποστηρίζει Bagnai, από το πώς βγαίνεις.  Πριν ένα χρόνο, σε συζήτησα με τον οικονομολόγο Αριστίντε, τον ρώτησα γιατί η ιταλική αριστερά διεκδικεί με τόσο υπερηφάνεια την πατρότητα του ευρώ και δεν αντιλαμβάνεται πόσο αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα συμφέροντα των ψηφοφόρων της; Μια ερώτηση ίδια με εκείνη της Ροσάντα. Ο Αριστίντε, οικονομολόγος της αριστεράς με άφησε άφωνο: «Αγαπητέ Αλμπέρτο, το κόστος του ευρώ, όπως λες, είναι γνωστό, όλα τα εγχειρίδια πολιτικής οικονομίας το αναφέρουν. Αυτό το γνώριζαν και οι πολιτικοί μας, αλλά δεν μπορούσαν να το εξηγήσουν στους ψηφοφόρους τους: αν αυτοί είχαν τη δυνατότητα να συγκρίνουν το κόστος και τα οφέλη δεν θα δεχόντουσαν το ευρώ. Κρατώντας τους ψηφοφόρους στο σκοτάδι, μπορέσαμε να κινηθούμε οδηγώντας τους σε ένα αδιέξοδο από το οποίο δεν θα μπορούσαν να βγουν παρά μόνο αν αποφάσιζαν να κάνουν το σωστό, να προχωρήσουν δηλαδή προς τα εμπρός, προς την πλήρη Ένωση, δημοσιονομική και πολιτική της Ευρώπης.Με άλλα λόγια, «ο λαός δεν ξέρει ποιο είναι το συμφέρον του. Ευτυχώς εμείς στην αριστερά, το γνωρίζουμε και αυτό θα κάνουμε παρά τη θέλησή του. Δηλαδή: Ξέρω ότι δεν μπορείς να κολυμπήσεις και αν σε πετάξω στα βαθιά θα πνιγείς, εκτός και αν εσύ «επιλέξεις ελεύθερα» να κάνει το σωστό: να μάθεις κολύμπι. Απόφαση που θα πάρεις μετά από μια ειλικρινή συζήτηση, με βάση το γεγονός ότι έρχομαι από πίσω και σε σπρώχνω στο νερό. Ωραία αυτή η δημοκρατία του διανοούμενου της αριστεράς! Αυτός ο φρικτός πατερναλισμός μπορεί να φαίνεται πιο φυσιολογικός σε ένα χριστιανοδημοκράτη, αλλά δεν θα πρέπει να είναι έτσι. Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα. Η Νέμεσις βρίσκεται στην πεποίθηση ότι «περισσότερη Ευρώπη» θα επιλύσει τα προβλήματα: ένα επιχείρημα του οποίου τη κενότητα δεν μπορούμε να την υπολογίσουμε, αν πρώτα δεν αναλυθεί η πραγματική αιτία των εντάσεων την πραγματική φύση των σημερινών εντάσεων. Δεν φταίει το χρέος Τρομάζει η ομοφωνία με την οποία η δεξιά και η αριστερά θεωρούν ως αιτία της κρίσης το δημόσιο χρέος.Οτι αυτό το κάνει η δεξιά δεν πρέπει να εκπλήσσει: η ιδεολογική αντεπίθεση κατά της παρέμβασης του κράτους στην οικονομία βρίσκεται στο κέντρο της «αντιμεταρρύθμισης» που ακολούθησε την κατάρρευση του τείχους. Θυμίζω ότι κανένας οικονομολόγος δεν έχει ποτέ υποστηρίξει, πριν τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, ότι για τη βιωσιμότητα μιας νομισματικής ένωσης πρέπει να μπούνε όρια στο δημόσιο χρέους τα οποία να μην παραβιάζονται. Η συζήτηση για την «δημοσιονομική σύγκλιση» ξεκίνησε μετά το Μάαστριχτ, επιβεβαιώνοντας το γεγονός ότι τα όρια αυτά είναι άνευ νοήματος . Το Μάαστριχτ δεν είναι παρά ένα ιδεολογικό μανιφέστο: Λιγότερο Κράτος (οπότε, περισσότερη αγορά). Αλλά γιατί εδώ (δηλαδή στην αριστερά) κανείς δεν θέτει το Μάαστριχτ υπό αμφισβήτηση; Αν το πρόβλημα ήταν το δημόσιο χρέος, από το 2008 η κρίση θα χτυπούσε πρώτα την Ελλάδα (το χρέος στο 110% του ΑΕΠ), και στη συνέχεια, Ιταλία (106%), Βέλγιο (89%), Γαλλία (67%) και Γερμανία (66% ). Οι άλλες χώρες της ευρωζώνης είχαν μικρότερο δημόσιο χρέος. Αλλά η κρίση ξέσπασε για πρώτη φορά στην Ιρλανδία (δημόσιο χρέος στο 44% του ΑΕΠ), Ισπανία (40%), Πορτογαλία (65%), και μόνο μετά στην Ελλάδα και την Ιταλία. Τι συνδέει αυτές τις χώρες; Όχι βέβαια το δημόσιο χρέος (ελάχιστο στις χώρες που επλήγησαν πρώτες, το υψηλότερο αυτές που επλήγησαν αργότερα), αλλά ο πληθωρισμός. Ήδη το 2006, η ΕΚΤ ανέφερε ότι στην Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα και την Ισπανία, ο πληθωρισμός δεν συνέκλινε με αυτό των «ενάρετων» χωρών.Οι λεγόμενοι PIGS ήταν ένα κλαμπ ξεχωριστό, από το κλαμπ του μάρκου (Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο, κ.λπ..), και αυτό ασφαλώς και ήταν πρόβλημα: οι οικονομολόγοι γνωρίζουν από παλιά ότι ανόμοια ποσοστά πληθωρισμού σε μια νομισματική ένωση οδηγούν σε κρίση εξωτερικού χρέους (κυρίως ιδιωτικού). Πληθωρισμός και εξωτερικό χρέος Αν σε μια χώρα Χ οι τιμές αυξάνονται πιο γλήγορα από ό, τι στους εταίρους της, τότε η X εξάγει λιγότερο και εισάγει ολοένα και περισσότερα, με συνέπεια το ισοζύγιο πληρωμών της να είναι ελλειμματικό. Το νόμισμα της X που της είναι απαραίτητο για την αγορά περιουσιακών στοιχείων έχει μικρότερη ζήτηση και η τιμή του πέφτει, δηλαδή η Χ υποτιμά το νόμισμα της: Ετσι τα αγαθά που αυτή παράγει γίνονται και πάλι προσιτά, και η ανισότητα αμβλύνεται. Παρόμοιες αλλά αντίθετες είναι οι συνέπειες σε χώρες που έχουν πλεόνασμα, των οποίων το νόμισμα γίνεται πιο σπάνιο και πιο ακριβό . Αν όμως η Χ συνδέεται με τους εταίρους της με μια νομισματική ένωση, τότε η τιμή του νομίσματος της δεν μπορεί να αποκαταστήσει το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών και οι λύσεις είναι δύο: για την ίδια τη X, ο αποπληθωρισμός, και για τους εταίρους της που έχουν πλεόνασμα, ο πληθωρισμός. Σύμφωνα με τη άποψη των κευνσιανιστών οι δύο αυτοί μηχανισμοί είναι συμπληρωματικοί: επειδή πλεονάσματα και ελλείμματα αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος (είναι αδύνατο να είσαι πλεονασματικός, αν κάποιος άλλος δεν έχει ελλείμματα ). Οι περικοπές σε μια χώρα με ελλείμματα πρέπει να συνοδεύονται από αύξηση της ζήτησης σε χώρες που έχουν πλεονάσματα. Η επικρατούσα όμως άποψη είναι ασύμμετρη: ο μόνος καλός πληθωρισμός είναι ο μηδενικός(η άποψη των μονεταριστών), οι πλεονασματικές χώρες είναι οι «καλές»(μερκαντιλιστές) και οι «κακές», δηλαδή οι ελλειμματικές για να συγκλίνουν προς τις καλές πρέπει να ακολουθήσουν αποπληθωριστική πολιτική. Και αν, δεν τα καταφέρουν, όπως οι PIGS; Τότε, τα έσοδα τους από τις εξαγωγές θα μειωθούν και θα πρέπει να δανειστούν από το εξωτερικό προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις εισαγωγές τους. Οι χώρες με τον υψηλότερο πληθωρισμό ήταν αυτές με το μεγαλύτερο εξωτερικό χρέος, από το 1999 – 2007: Η Ελλάδα (+78 μονάδες του ΑΕΠ), η Πορτογαλία (+67), Ιρλανδία (+65) και η Ισπανία (62). Με το χρέος αυξάνονται και οι τόκοι, και η χώρα μπαίνει σε ένα σπιράλ: δανείζεται στο εξωτερικό για να πληρώσει τους τόκους στο εξωτερικό, αυξάνονται τα σπρέντ και η κρίση ξεσπάει . Το φάντασμα του 1992 Πιστεύετε πραγματικά ότι οι αγορές νοιάζονται με ποια κάνει σεξ ο Μπερλουσκόνι? Πιστεύετε ότι ανησυχούν επειδή το δημόσιο χρέος της Ιταλίας είναι «υψηλό» ? Μα το δημόσιο χρέος μας είναι πάνω από 100% εδώ και 20 χρόνια,και οι κυβερνήσεις μας,αν και λιγότερο φοκλοριστικές,ήταν συχνά πιο ασταθείς.Οχι,δεν είναι αυτό που απασχολεί τις αγορές:αυτό που τις απασχολεί είναι ότι σήμερα,όπως και το 1992,το χρέος μας προς το εξωτερικό αυξάνεται ,και ότι αυτή η αύξηση,όπως και το 1992, οφείλεται στην αύξηση της δαπάνης για την εξυπηρέτηση τους εξωτερικού χρέους το οποίο κατά το μεγαλύτερο μέρος του είναι ιδιωτικό χρέος,που έχουν συνάψει νοικοκυριά και επιχειρήσεις (το 65% του παθητικού με το εξωτερικό της Ιταλίας είναι ιδιωτικής προέλευσης). Ποιος ωφελείται?  Στην ιδεολογική ασυμμετρία του μερκαντιλισμού (οι «καλοί» δεν πρέπει να συνεργάζονται) και στη μονεταριστική (πληθωρισμός μηδέν), η πολιτική επιλογή στέρησης του μέσου ανταλλαγής γίνεται εργαλείο ταξικής πάλης. Αν η συναλλαγματική ισοτιμία είναι σταθερή, τότε το βάρος της προσαρμογής πέφτει στις τιμές των εμπορευμάτων, που μπορεί να μειωθούν ή μειώνοντας τα κόστη (το κόστος εργασίας, αφού το κόστος των πρώτων υλών δεν εξαρτάται από εμάς) ή αυξάνοντας την παραγωγικότητα. Επισφάλεια δηλαδή και μείωση των μισθών βρίσκονται προ των πυλών. Η αριστερά που θέλει το ευρώ, αλλά δεν θέλει τον Μαρκιόνε (τον πρόεδρο της ΦΙΑΤ)είναι για κλάματα. Όποιος δεν αποπληθωρίζει συσσωρεύει εξωτερικό χρέος, μέχρι να ξεσπάσει η κρίση, μετά την οποία το κράτος, για να αποφύγει τη κατάρρευση των τραπεζών, αναλαμβάνει τα χρέη που οφείλονται σε εξωτερικές ανισορροπίες, και τα μετατρέπει σε δημόσιο χρέος. Την ιδιωτικοποίηση των κερδών ακολουθεί η κοινωνικοποίηση των ζημιών, με το πλεονέκτημα ότι θα τα φορτώσουν εκ των υστέρων στους προϋπολογισμούς. Η επιλογή δεν είναι αν θα παρθούν αποπληθωριστικά μέτρα ή όχι, αλλά αν αυτό θα γίνει αμέσως ή όχι. Μια επιλογή στενάχωρη, αλλά μόνο επειδή η ιδεολογική ηλιθιότητα επιβάλλει να δοθεί έμφαση στο σύμπτωμα (η ανισσοροπία του δημόσιου τομέα που μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με περικοπές), και όχι στην αιτία (το εξωτερικό έλλειμμα το οποίο θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με συνεργασία). Στην ερώτηση της Ροσάντα»Μήπως έγινε κάποιο λάθος;» την απάντηση μας τη δίνει η ίδια: όχι, δεν έγινε κανένα λάθος. Ο στόχος που ήθελαν να επιτύχουν, δηλαδή την «πειθάρχηση» των εργαζομένων, επιτεύχθηκε. Μπορεί να μην ακούγεται «αριστερό», αλλά αν εσείς θέλετε να συνεχίσετε να ονομάζετε «αριστερά» κυβερνήσεις «τεχνοκρατών» υπό την ηγεσία χριστιανοδημοκρατών, μπορείτε και να το κάνετε . Σύμφωνα πάντως με το πανεπιστημιακό σύγγραμμα του Nicola Acocella (Fondamenti di politica economica): το «σκληρό νόμισμα» χρησιμοποιείται για την πειθάρχηση των συνδικάτων. Περισσότερη Ευρώπη;  Σύμφωνα με την οικονομική θεωρία, μια νομισματική ένωση μπορεί να είναι βιώσιμη χωρίς να αντιμετωπίζει μισθολογικές εντάσεις εφόσον οι χώρες είναι δημοσιονομικά ενοποιημένες, μιας κι έτσι διευκολύνεται η μεταφορά πόρων από αυτές που περνούν μια περίοδο ανάπτυξης σ’αυτές που βρίσκονται σε ύφεση. Μια «λύση» που ανακουφίζει τα συμπτώματα χωρίς όμως να θεραπεύει τα αίτια (τις εξωτερικές ανισορροπίες). Πρόκειται για το περιβόητο «περισσότερη Ευρώπη». Ένα παράδειγμα: φέτος γιορτάζουμε τα 150 χρόνια από την νομισματική, δημοσιονομική και πολιτική ένωση της χώρας μας. «Περισσότερη Ιταλία» είχαμε, έτσι δεν είναι; Ωστόσο, 150 χρόνια μετά τη σύγκλιση των τιμών μεταξύ των περιφερειών η ενοποίηση αυτή δεν είναι πλήρης, και ο Νότος έχει ένα δομικό εξωτερικό χρέος πάνω από το 15% του ΑΕΠ του, δηλαδή ο Νότος επιβιώνει εισάγοντας κεφάλαια από τον υπόλοιπο κόσμο (αλλά στην πραγματικότητα από την υπόλοιπη Ιταλία) . Μετά από πενήντα χρόνια δημοσιονομικής ενοποίησης στην ενωμένη (νομισματικά) Ιταλία έχουμε τις πράσινες φανέλες του κινήματος Παδανία: δέκα χρόνια δημοσιονομικής ενοποίησης στη ζώνη του ευρώ, και με το Ευρωομόλογο, ίσως να είναι αρκετά για την επιστροφή των μελανοχιτώνων στη Γερμανία. Η δημοσιονομική ενοποίηση δεν είναι πολιτικά βιώσιμη, επειδή κανείς δεν θέλει να πληρώσει για τους άλλους, ειδικά όταν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ιδεολογικοί σκλάβοι της ασυμμετρίας, βομβαρδίζουν με το μήνυμα ότι οι άλλοι είναι τεμπέληδες, ελάχιστα παραγωγικοί, και ότι «γιαυτό φταίνε οι ίδιοι». Οι Έλληνες, Τούρκοι, ή οι Εβραίοι, και όλοι γνωρίζουμε την κατάληξη όταν φταίνε οι άλλοι. Deutschland über alles.  Οι λύσεις τις εξωτερικής ανισορροπίας είναι πολιτικά μη βιώσιμες. Η συμβίωση με το ευρώ θα απαιτούσε την έξοδο από την μερκαντιλιστική ιδεολογική ασυμμετρία. Θαπρεπε να παρέχονται κίνητρα συμμετρικά σε όσους αποκλίνουν προς τα πάνω ή προς τα κάτω από το στόχο για τον πληθωρισμό. Όμως, το ειδικό βάρος των «ενάρετων» χωρών αυτό δεν θα το επέτρεπε. Επειδή το ευρώ είναι το αποτέλεσμα δύο ιστορικών διαδικασιών. Η Ροσάντα βλέπει μόνο την πρώτη (την αντεπίθεση του κεφαλαίου για την ανάκτηση των θέσεων του μετά την υποχώρηση του με το μεταπολεμικό New Deal), όχι όμως και τη δεύτερη: τον αγώνα της Γερμανίας να αποκτήσει μια αγορά-διέξοδο. Ολοι, δεξιοί, αριστεροί εκστασιάζονται με την επιτυχία της Γερμανίας, την «ατμομηχανή» της Ευρώπης, που αναπτύσσεται ικανοποιώντας την αυξανόμενη ζήτηση των αναδυόμενων χωρών. Τα στοιχεία όμως τι λένε; Από το 1999 έως το 2007, το γερμανικό πλεόνασμα αυξήθηκε κατά 239 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τα 156 δημιουργήθηκαν στην Ευρώπη, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο με την Κίνα επιδεινώθηκε κατά 20 δισ. ευρώ (από ένα έλλειμμα -4 στο -24) 20. Ο Τύπος αναφέρει ότι η Γερμανία εξάγει στην Ανατολή και έτσι η ανάπτυξή της στηρίζει κι εμάς. Τα στοιχεία όμως λένε το αντίθετο. Η αυξημένη ζήτηση των ευρωπαϊκών χωρών, υπό την επήρεια του ναρκωτικού της σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας, είναι αυτή που στηρίζει την ανάπτυξη της Γερμανίας. Και η Γερμανία δεν θα παραιτηθεί από μια ασυμμετρία από την οποία κερδίζει. Αλλά γιατί οι περιφερειακές» κυβερνήσεις μπλέχτηκαν στα δίχτυα της Γερμανίας; Στο πανεπιστημιακό σύγγραμμα του Gandolfo (Fondamenti di economia internazionale) αναφέρεται: Το ενιαίο νόμισμα ευνοεί μια «ψευδαίσθηση της οικονομικής πολιτικής» που επιτρέπει στις κυβερνήσεις να επιδιώκουν πολιτικά ανέφικτους στόχους, λέγοντας ότι τους επιβάλλει η Ευρώπη (πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει να λένε «Η Ευρώπη μας το ζητά …»?). Η ταξική πάλη από την άλλη δικαιολογούσε τα μέσα (την πρόσδεση στη Γερμανία). Η υποτίμηση τυφλώνει Από το 1987 ως το 1991 οι ευρωπαϊκές ισοτιμίες παρέμειναν σταθερές. Στην Ιταλία ο πληθωρισμός από 4,7% έφτασε στο 6,2,με την τιμή του πετρελαίου να πέφτει (μα οι σταθερές ισοτιμίες δεν τιθασεύουν τελικά τον πληθωρισμό?).Στη Γερμανία ο πληθωρισμός ήταν κατά μέσο όρο 2%.Η ιταλική ανταγωνιστικότητα έπεφτε, ενώ μεγάλωνε ο εξωτερικός δανεισμός, και μετά την αμερικάνικη ύφεση του 1991 η Ιταλία αναγκάστηκε να υποτιμήσει το νόμισμα της. Υποτίμηση! Δοκιμάστε να πείτε αυτή τη λέξη σε έναν διανοούμενο της αριστεράς και θα δείτε με πόση αγανάκτηση θα αντιδράσει. Δε φταίει αυτός. Επί δεκαετίες τον βομβαρδίζουν με το μήνυμα ότι η υποτίμηση είναι μία από αυτές τις ασχήμιες που για λίγο δίνουν ανάσες αλλά που μακροπρόθεσμα προκαλούν μεγάλες καταστροφές.Τι συνέβη όμως μετά το 1992? Ο πληθωρισμός μειώθηκε κατά μισή μονάδα το 1993 και κατά άλλη μία μισή το 1994, ενώ η σχέση εξωτερικού χρέους/ΑΕΠ μέσα σε πέντε χρόνια μειώθηκε στο μισό (από -12 στις -6 μονάδες του ΑΕΠ).Μετά από ένα αρχικό σοκ,η Ιταλία από το 1994 έως το 2001, αναπτύχθηκε με ένα μέσο όρο 2%.Το μαθηματάκι για τα δεινά που προκαλεί η υποτίμηση του νομίσματος (δημιουργία πληθωρισμού, οι ανάσες που δίνει δεν κρατούν πολύ, απαγορευτική επειδή εμείς εισάγουμε πετρέλαιο) είναι μεγάλο ψέμα. Είναι μη αναστρέψιμη;  Λένε ότι η υποτίμηση δεν είναι λύση αποφασιστικής σημασίας, και ότι οι διαδικασίες εξόδου δεν προβλέπονται, οπότε … Και τι έγινε; Ποιος είναι τόσο αφελής για να μη δει ότι η έλλειψη διαδικασιών εξόδου δεν είναι παρά ένα ρητορικό σχήμα, με στόχο την εδραίωση στο κοινό της ιδέας μιας «φυσικής» ή «τεχνικής» μη αναστρεψιμότητας αυτού που ουσιαστικά είναι μια επιλογή ανθρώπινη και πολιτική (και ως εκ τούτου αναστρέψιμη); Φυσικά, η υποτίμηση του νομίσματος καθιστά πιο ακριβό το χρέος σε ξένο συνάλλαγμα. Αλλά θα οδηγούσε από μια κατάσταση εξωτερικού δανεισμού σε μία κατάσταση με εξωτερικά πλεονάσματα, αφού θα παράγαμε πόρους επαρκείς για την αποπληρωμή των δανείων, όπως και το 1992. Σε αντίθετη περίπτωση, θα μας έμενε η πιθανότητα παύσης πληρωμών. Ο Πρόντι επιθυμεί να στείλει ένα μεγάλο μέρος του λογαριασμού στους «μεγάλους θεσμικούς επενδυτές”; Ωραία, τότε, ο πιο άμεσος τρόπος για να γίνει αυτό είναι να μη προχωρήσουμε στην έκδοση ευρωομολόγων “κοινωνικοποιώντας” τις ζημιές προς όφελος της Γερμανίας (με κίνδυνο τους μελανοχίτωνες), αλλά να δηλώσει, εάν είναι απαραίτητο, την παύση πληρωμών, όπως έχουν κάνει τόσες χώρες που δεν έχουν διαγραφεί από το οικονομική γεωγραφία για αυτό το λόγο . Εχει ήδη συμβεί και θα συμβεί και στο μέλλον. «Οι αγορές θα μας τιμωρήσουν, θα μας συνθλίψουν». Μία ακόμα βλακεία. Επί δεκαετίες, η Ιταλία έχει αναπτυχθεί χωρίς να προσφύγει στον εξωτερικό δανεισμό. Είναι το ευρώ που, συνθλίβοντας τα εισόδημα και τις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών, έχει αναγκάσει τη χώρα να δανείζεται από το εξωτερικό. Το ακαθάριστο εθνικό ποσοστό αποταμίευσης , σταθερό γύρω στο 21%, από το 1980 – 1999, μειώθηκε σταθερά από τότε μέχρι που άγγιξε το 16% του εισοδήματος. Την ίδια περίοδο, το παθητικό των νοικοκυριών διπλασιάστηκε, από 40% σε 80%. Αν βγούμε από το ευρώ, η Ιταλία θα χρειάζεται λιγότερο τις αγορές , ενώ οι αγορές θα εξακολουθούν να χρειάζονται τα 60 εκατομμύρια Ιταλούς καταναλωτές. Ας μην κάνει η αριστερά ό,τι κάνει η δεξιά. Από το ευρώ θα βγούμε, επειδή τελικά η Γερμανία θα κόψει το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεται. Μένει στην αριστερά να το αντιληφθεί και να διαχειριστεί αυτή τη διαδικασία, αντί να καταρρεύσει. Δεν αναφέρομαι στις επερχόμενες εκλογές. Ο Μπερλουσκόνι θα φύγει: δέκα χρόνια ευρώ έχουν προκαλέσει τόσες εντάσεις που το κοινωνικό σφαγείο θα πρέπει τώρα να λειτουργήσει με πλήρες ωράριο. Και οι πιτσιλιές αίματος ξεχωρίζουν λιγότερο στην κόκκινη ποδιά. Για άλλη μια φορά θα ανατεθεί στην αριστερά της ρεάλπολιτίκ να χειριστεί την κατάσταση, γιατί υπάρχει και μια άλλη ψευδαίσθηση της οικονομικής πολιτικής, αυτή που κάνει πιο αποδεκτές τις δεξιές πολιτικές αν αυτός που τις εφαρμόζει λέει ότι ανήκει στην αριστερά. Αλλά οι ψηφοφόροι αρχίζουν να υποψιάζονται ότι η κοινωνική σφαγή μπορεί να αποφευχθεί βγαίνοντας από το ευρώ. Αγαπητή Ροσάντα, οι εργαζόμενοι δεν είναι «αποπροσανατολισμένοι», όπως λέτε, αλλά απλά κατανοούν. «Η αμαρτία και η ντροπή ας μη μείνουν στο σκοτάδι», λέει το κακό πνεύμα στη Μαργαρίτα (Φάουστ,Γκαίτε). Έτσι, μετά από δύο δεκαετίες ρεαλπολιτίκ, αυτοί που βρίσκονται σε αμηχανία είναι και πάλι οι πολιτικοί της αριστεράς, στριμωγμένοι μεταξύ της ανάγκης σεβασμού των παραγόντων της οικονομίας, και τη δικαιολόγηση στους ψηφοφόρους τους μιας επιλογής φασιστικής όχι τόσο για ταξικούς λόγους, όσο για τον πατερναλισμό με τον οποίο επιβλήθηκε. Εκτίθενται έτσι στις επιθέσεις των διαφόρων Marine Le Pen σε χώρες ολοκληρωμένης δημοκρατίας, και σύντομα και σε εμάς. Επειδή οι δεξιές πολιτικές, μακροπρόθεσμα, ωφελούν μόνο τη δεξιά. Αλλά συνειδητοποιώ ότι σε μια χώρα στην οποία είναι αρκετή η συμπλήρωση μίας θητείας στο κοινοβούλιο για μια παχυλή σύνταξη, η τόσο μακρά περίοδος δεν μπορεί να αποτελεί πρόβλημα για τους πολιτικούς της δεξιάς και της αριστεράς. Αυτό εξηγεί και την τόσο μεγάλη ομοφωνία. http://www.bagnai.org/

Τέλος της πολιτικής, υποχώρηση της κοινωνίας  Posted: 01 Oct 2011 01:56 PM PDT ΠΗΓΗ: ΕλευθεροτυπίαΤου ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΕΡΒΑ Πληθαίνουν το τελευταίο διάστημα τα περιστατικά που δείχνουν ότι η κυβέρνηση βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου. Οτι έχει χάσει δηλαδή την «μπάλα» και μαζί της κάθε επαφή με την εφιαλτική καθημερινή πραγματικότητα που η ίδια δημιούργησε για κάθε Ελληνα. Ετσι μόνο μπορούν, για παράδειγμα, να εξηγήσουν κάποιοι την ανάλγητη, στα όρια της ύβρεως, «πλάκα» του Θ. Πάγκαλου, που δήλωσε από τηλεοράσεως ότι δεν έχει λεφτά να πληρώσει το έκτακτο τέλος ακινήτων και φοβάται επομένως μήπως ο Ε. Βενιζέλος, υπουργός Οικονομικών, τον βάλει φυλακή! Το ίδιο και τις συνεχείς τον τελευταίο μήνα παλινωδίες του οικονομικού κυβερνητικού επιτελείου και προσωπικά του κ. Βενιζέλου, που εξαγγέλλουν μέτρα και αμέσως μετά τα διορθώνουν και τα συμπληρώνουν με πρόσθετες εξαγγελίες που συχνά αντιφάσκουν μεταξύ τους. Ολόκληρη η κυβέρνηση φαίνεται να βρίσκεται σε κατάσταση πανικού, να λειτουργεί υπό πίεση και να υποπίπτει διαρκώς σε λάθη, πράγμα λογικά αναμενόμενο υπό τις συνθήκες αυτές. Αρκεί όμως η εξήγηση αυτή; Η ικανότητα αντίληψης της πραγματικότητας και ο έλεγχος των πραγμάτων, όσο είναι δυνατόν, αποτελούν βασικό προαπαιτούμενο, τόσο για την κατάστρωση ενός πολιτικού σχεδίου όσο και για την υλοποίησή του. Υπάρχει μια διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο υποκείμενο που σχεδιάζει μια πολιτική παρέμβαση με βάση τη γενική στρατηγική του αντίληψη, στο πεδίο αναφοράς της παρέμβασης, δηλαδή το κοινωνικό σώμα, και στον τρόπο με τον οποίο το προτεινόμενο σχέδιο αλληλεπιδρά με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Προφανώς στην Ελλάδα του 2011, μετά από 16 μήνες βάναυσου μνημονιακού χρόνου, δεν συμβαίνει τίποτα από όλα αυτά. Εδώ έχουμε το παράδοξο, το πολιτικό μας σύστημα εξουσίας να έχει τεθεί ουσιαστικά εκτός πολιτικής. Τη μετατροπή της σε μηχανισμό εκτέλεσης εντολών τρίτων η κυβέρνηση την έχει αποδεχθεί. Η μόνη αρμοδιότητα που της έχει παραχωρηθεί είναι να φέρνει απτά αποτελέσματα, να πιάνει οικονομικούς στόχους που άλλοι καθορίζουν. Είναι επόμενο όμως, από τη στιγμή που η εκτελεστική εξουσία ταυτίζεται πλήρως με τον διεφθαρμένο και ανίκανο δημόσιο τομέα, που και η ίδια δημιούργησε, να του μοιάζει όλο και περισσότερο. Η φράση του κ. Βενιζέλου για «μειωμένη δημοσιονομική κυριαρχία» της χώρας τα λέει όλα. Η πρόσφατη προσπάθεια να ανακτήσει η κυβέρνηση το πολιτικό πλεονέκτημα έναντι των δανειστών της (της τρόικας δηλαδή), επιβάλλοντας έστω και εκ των υστέρων κάποιους όρους και προϋποθέσεις στον τρόπο άσκησης της πολιτικής κυριαρχίας, απέτυχε παταγωδώς. Η τρόικα δεν διαπραγμετεύεται την πρωτοκαθεδρία της. Αυτή βάζει το πλάνο, θέτει τους στόχους, ασκεί την πολιτική. Με άλλα λόγια, έχει αυτοαναγορευθεί σε ανώτατη πηγή «νομιμοποίησης», πέρα και πάνω από κάθε συνταγματική ή άλλη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Πρόκειται για πλήρη ανατροπή της παλαιάς ισορροπίας του παραδοσιακού δημοκρατικού συστήματος διακυβέρνησης που γνωρίζουμε μέχρι τώρα, για ολοκληρωτική οικειοποίηση δημόσιας εξουσίας από ένα εξωθεσμικό, δημοκρατικά ανομιμοποίητο, πολιτικο-οικονομικο-τραπεζικό κέντρο. Εξ ου μάλλον και η άποψη Πάγκαλου ότι η κυβέρνηση δεν χρειάζεται καμία «δημοκρατική νομιμοποίηση», δηλαδή εκλογές, προκειμένου να δικαιολογήσει την κωλοτούμπα της πολιτικής της. Μας λέει δηλαδή κυνικά ότι η πολιτική εξουσία δεν έχει όρια στις μεθόδους αυτοπροστασίας της, ότι η άσκηση της πολιτικής δεν διέπεται από καμία αρχή. Το ίδιο ακριβώς κάνει αυτός ο εκτελεστικός κυβερνητικός μηχανισμός και με άλλες θεσμικές ανατροπές που η τρόικα θεωρεί επιβεβλημένες. Ετσι, οι νομικοί της εξουσίας ετοιμάζονται να κάνουν το Σύνταγμα λάστιχο, προκειμένου να βρουν την κατάλληλη φόρμουλα ερμηνείας που θα επιτρέπει αθρόες απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων. Το τέλος της πολιτικής δυστυχώς ταυτίζεται εδώ με το τέλος της κοινωνίας. Η πρόκληση του νέου Ηεκποίηση του κράτους είναι πλέον γενική. Μετά τις σαρωτικές ιδιωτικοποιήσεις κρατικών επιχειρήσεων και δημόσιας περιουσίας έναντι πινακίου φακής, παραχωρείται στους ιδιώτες, χάριν αποτελεσματικότητας, ο βασικός πυρήνας της κρατικής εξουσίας, όπως είναι η είσπραξη των δημόσιων εσόδων, η αξιολόγηση υπαλλήλων προς απόλυση, ο έλεγχος των πολεοδομικών αδειών. Είναι προφανές ότι ο κοινωνικός χώρος αναφοράς του παλαιού ΠΑΣΟΚ, η λεγόμενη Κεντροαριστερά, έχει ήδη υποστεί, πανευρωπαϊκά, ανεπανόρθωτη ιδεολογική και πολιτική καταστροφή. Τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ γνωρίζουν πολύ καλά ότι θα εξαφανιστούν από τον πολιτικό χάρτη της χώρας. Και δικαίως. Αυτό που φοβίζει είναι ποιοι θα πάρουν τη θέση τους. Γιατί το νέο σίγουρα θα υπάρξει. Οχι ερήμην της κοινωνίας όμως. Και αυτό είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία-πρόκληση από όλες.

Ήρθε η ώρα να τυπώσουμε χρήμα  Posted: 01 Oct 2011 10:03 AM PDT ΠΗΓΗ: FT (via euro2day) Martin Wolf Είναι η πολιτική που δεν τολμάμε να κατονομάσουμε: η πολιτική της εκτυπωτικής μηχανής. Ήρθε η ώρα για αυτή την «πυρηνική» επιλογή και μάλιστα σε μαζική κλίμακα. Η εναλλακτική είναι μία χαμένη δεκαετία. Η φθορά δεν είναι μόνο ανεπιθύμητη… είναι βάναυση. Οι σαδιστές φαίνεται πως οργιάζουν με αυτή την αγριότητα. Οι λογικοί άνθρωποι θα πρέπει να την απορρίψουν. Είναι εσφαλμένη, τόσο πνευματικά όσο και ηθικά. Μία νέα ύφεση πλησιάζει την Βρετανία και άλλες χώρες υψηλού εισοδήματος, λιγότερο από τέσσερα χρόνια πριν την εμφάνιση της προηγούμενης. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για εκείνους που θα χάσουν την δουλειά τους ή για τους νέους, που θα δουν τις ελπίδες τους και πάλι να ματαιώνονται. Ο μεγάλος κίνδυνος για την Βρετανία είναι η απότομη μείωση στις τιμές των κατοικιών, που θα απειλήσει τα οικονομικά των νοικοκυριών αλλά και των τραπεζών. Μία νέα ύφεση θα θρυμματίσει παράλληλα την εύθραυστη επιχειρηματική εμπιστοσύνη, οδηγώντας σε μείωση των επενδύσεων που στις αρχές του 2011 ήταν σε επίπεδα κατά 20% χαμηλότερα από ότι ίσχυε προ κρίσης. Μία τέτοια εξέλιξη θα αναβάλει περαιτέρω τις δομικές αλλαγές που απαιτούνται για να υπάρξει μία βιώσιμη ανάκαμψη. Με το ΑΕΠ της Βρετανίας να παραμένει 4% χαμηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα, αυτή η ύφεση ενδεχομένως να είναι μακροβιότερη και πιο επιζήμια, από την άποψη της απολεσθείσης παραγωγής, από όσο ήταν η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930. Τι πρέπει να γίνει; Το πρώτο καθήκον μας είναι να εγκαταλείψουμε την «πολιτική της ηττοπάθειας», όπως δηλώνει και ο κ. Adam Posen, μέλος της νομισματικής επιτροπής της Τράπεζας της Αγγλίας. Σε ομιλία του δήλωσε: «Κατά τη σύγχρονη ιστορία… κάθε μεγάλη ύφεση που προκλήθηκε από χρηματοοικονομική κρίση, ακολουθήθηκε από πρώιμη εγκατάλειψη – αν όχι ανατροπή- των αναπτυξιακών πολιτικών τα οποία απατούνται για μία διατηρήσιμη ανάκαμψη. Κάθε φορά, υπήρχαν υπερβολικές φωνές που έκαναν λόγο για την καταστροφή που θα επέλθει από την συνέχιση των αναπτυξιακών πολιτικών ή την αναποτελεσματικότητά τους ή την πολιτική διαφθορά που θα προκύψει από τα νέα αναπτυξιακά κίνητρα».  Σχεδόν ταυτόχρονα, ο κ. Spencer Dale, ο επικεφαλής οικονομικός αναλυτής της Τράπεζας της Αγγλίας, υποστηρίζει ότι η απότομη επιβράδυνση της παραγωγικότητας στην Βρετανία υποδεικνύει μόνιμη μείωση της παραγωγής και της ανάπτυξης. Θεωρεί επίσης ότι η μείωση της παραγωγικότητας οφείλεται εν μέρει στον χρηματοοικονομικό περιορισμό που υφίστανται οι μικρότερες επιχειρήσεις. Το εντυπωσιακό, όπως δηλώνει και ο κ. Bill Martin του Κέντρου Επιχειρηματικών Ερευνών του Πανεπιστημίου του Cambridge, είναι πως η επιβράδυνση της παραγωγικότητας και ημείωση της παραγωγής είναι ευρεία. Αυτό συνεπάγεται ότι η χαμηλή παραγωγικότητα πηγάζει από την αδύναμη ζήτηση. Κατά συνέπεια, είναι βασικό να στηριχθεί η ζήτηση. Με την δημοσιονομική πολιτική να ακολουθείλιτότητα καμικάζι και τα περιθώρια από την νομισματική πολιτική να έχουν εξαντληθεί, μένει μόνο η «ποσοτική χαλάρωση». Ο κ. Posen την προτείνει και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό, ξεκινώντας με «ένα ελάχιστο ύψος αγορών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά ύψους 50 δισ. στερλινών» αν και τώρα έχει αναθεωρήσει αυτό το νούμερο στα 75 ή 100 δισ. στερλίνες, λόγω του δυσμενούς εξωτερικού περιβάλλοντος. Η μείωση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων αναμφίβολα θα είναι θετική. Ο κ. Posen όμως, προτείνει δύο θεσμικές καινοτομίες που απευθύνονται και στην ενίσχυση της προσφοράς: μιαδημόσια τράπεζα ή μία αρχή που θα δανείσει τις μικρές επιχειρήσεις και έναν θεσμό για την τιτλοποίηση των δανείων στις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις. Η εναλλακτική θα ήταν να δημιουργηθεί μία αρχή που θα αναλάβει τον τραπεζικό κίνδυνο για την χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αυτός ο τρόπος ίσως να είναι πιο λογικός για την κυβέρνηση που θέλει να ανοίξει τις στρόφιγγες της χρηματοδότησης προς τις μικρές επιχειρήσεις. Προσωπικά, τάσσομαι υπέρ της «ρίψης κεφαλαίων από ελικόπτερο» που προτείνει ο ακραίος οικονομολόγος κ. Milton Friedman. Πρόκειται για μία πρόταση κατά το ήμισυ δημοσιονομική.Κεφάλαια της κεντρικής τράπεζας θα περάσουν μέσω της κυβέρνησης στην αγορά, ανεμπόδιστα. Εναλλακτικά, η κυβέρνηση θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί απευθείας από την κεντρική τράπεζα. Ακόμη καλύτερο, θα ήταν εάν η κυβέρνηση μπορούσε να αυξήσει τα ελλείμματά της, μειώνοντας ίσως τους φόρους, παίρνοντας τα απαραίτητα κεφάλαια από την κεντρική τράπεζα. Βάσει όλων αυτών των εναλλακτικών προτάσεων, η κεντρική τράπεζα θα ενεργεί όπως κάθε ιδιωτική τράπεζα, που δημιουργεί κεφάλαια μέσω του δανεισμού. Υπό τις παρούσες συνθήκες, η πολιτική της άμεσης χρηματοδότησης της κυβέρνησης από την κεντρική τράπεζα θα έπρεπε να έχει την υποστήριξη τόσο των μονεταριστών όσο και των Κεϋνσιανών. Οι μονεταριστές λογικά ανησυχούν ότι η ευρεία προσφορά χρήματος στην Βρετανία (Μ4) μειώθηκε κατά 1,1% σε ετήσια βάση τον Ιούλιο του 2011. Οι Κεϋνσιανοί θα πρέπει να χαρούν από το ότι θα επιτραπεί στην κυβέρνηση να καταγράψει μεγαλύτερα ελλείμματα χωρίς να αυξήσει το χρέος της. Ορισμένοι θα υποστηρίξουν ότι η πολιτική της άμεσης χρηματοδότησης από την κεντρική τράπεζα θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού. Αυτό όμως, είναι λάθος. Δεν υπάρχει καμία αυτόματη σύνδεση ανάμεσα στα κεφάλαια της κεντρικής τράπεζας και την ευρύτερη προσφορά χρήματος. Εξάλλου, η πολιτική αυτή θα προκαλέσει πληθωρισμό μόνο εάν οδηγήσει σε χρόνια πλεονάζουσα ζήτηση. Η κεντρική τράπεζα όμως, θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να βάλει φρένο, άρα ο κίνδυνος δεν είναι τόσο σημαντικός. Πιο σημαντικός είναι ο κίνδυνος από μία παρατεταμένη περίοδος αναιμικής ζήτησης που θα υπονομεύσει την προσφορά, θα φτωχύνει την χώρα και θα κληροδοτήσει τεράστιο δημόσιο χρέος. Κοντολογίς, ο μεγάλος κίνδυνος είναι μία χαμένη δεκαετία. Ας δράσουμε τώρα για να το αποφύγουμε.

Πού είναι η Αριστερά;
Filed under: Αταξινόμητα — enthemata @ 8:54 πμ
Tags: ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΣΑΡΑΜΑΓΚΟΥ

Ζ. Σαραμάγκου. Σκίτσο του Φ. Λέρα

Το κείμενο, με τίτλο «Πού είναι η Αριστερά», πρωτοεμφανίστηκε στο μπλογκ του Σαραμάγκου, την 1.10. 2008. Δημοσιεύτηκε, μαζί με άλλα κείμενα από το ίδιο μπλογκ, στο βιβλίο του Το τετράδιο. Κείμενα που γράφτηκαν για το blog, Σεπτέμβριος 2008-Μάρτιος 2009. Στα ελληνικά κυκλοφορεί, όπως και όλα σχεδόν τα βιβλία του Σαραμάγκου, σε μετάφραση Αθηνάς Ψυλλιά, από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

“Ε”

Πριν από τρία-τέσσερα χρόνια, σε μια συνέντευξή μου σε μια νοτιοαμερικάνικη εφημερίδα, αργεντίνικη νομίζω, μου βγήκε πάνω στις διαδοχικές ερωταποκρίσεις μια δήλωση που κατόπιν φαντάστηκα πως θα προκαλούσε αναταραχή, διαμάχη, σκάνδαλο (μέχρι αυτού του σημείου έφτανε η αφέλειά μου), ξεκινώντας από τις τοπικές στρατιές της Αριστεράς και μετά, ποιος ξέρει, σαν ένα κύμα που εξαπλώνεται σε κύκλους, στα διεθνή μέσα, είτε αυτά ήταν πολιτικά, συνδικαλιστικά ή πολιτιστικά, τα οποία πρόσκεινται στην εν λόγω Αριστερά.

Τζωρτζ Γκρος, «Έκλειψη ηλίου», 1926. Το έργο είναι αλληγορία για τη δημοκρατία της Βαϊμάρης. Καπιταλιστές και στρατιωτικοί υπαγορεύουν στους ακέφαλους πολιτικούς τι να πράξουν, ενώ ο λαός (που τον συμβολίζει ο γάιδαρος με τις παρωπίδες) τρώει απλώς ό,τι του βάζουν μπροστά του

Με όλη της τη σκληρότητα, χωρίς να κάνει βήμα πίσω μπροστά στην ίδια της την αισχρότητα, η φράση, όπως αναπαράχθηκε με ακρίβεια από την εφημερίδα, ήταν η εξής: «Η Αριστερά δεν έχει την παραμικρή γαμημένη ιδέα σε ποιον κόσμο ζει». Στην πρόθεσή μου, εσκεμμένα προκλητική, η Αριστερά, επερωτωμένη έτσι, απάντησε με την πιο παγωμένη σιωπή. Κανένα κομμουνιστικό κόμμα, για παράδειγμα, ξεκινώντας απ’ αυτό του οποίου είμαι μέλος, δεν βγήκε στις επάλξεις για να αντικρούσει ή απλώς να επιχειρηματολογήσει σχετικά με την καταλληλότητα ή τη μη καταλληλότητα των λέξεων που πρόφερα. Κατά μείζονα λόγο, επίσης, κανένα από τα σοσιαλιστικά κόμματα που βρίσκονται στην κυβέρνηση των αντίστοιχων χωρών, σκέφτομαι κυρίως των δικών μας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας, δεν θεώρησε απαραίτητο να απαιτήσει ένα ξεκαθάρισμα εξηγήσεις από τον παράτολμο συγγραφέα που τόλμησε να ρίξει μια πέτρα στον μουχλιασμένο βούρκο της αδιαφορίας.

Τίποτε απολύτως, σιωπή καθολική, λες και στους ιδεολογικούς τάφους όπου κατέφυγαν δεν υπήρχε τίποτε άλλο παρά μόνο σκόνη και αράχνες, ή το πολύ κάποιο αρχαϊκό οστό που δεν έκανε ούτε για ιερό λείψανο πια. Για κάμποσες μέρες αισθάνθηκα αποκλεισμένος από την ανθρώπινη κοινωνία, σαν να ’χα χολέρα, θύμα κάποιου είδους διανοητικής κίρρωσης όπου τίποτα δεν έβγαζε νόημα. Έφτασα μάλιστα να σκεφτώ πως η συμπονετική κουβέντα που θα κυκλοφορούσε μεταξύ αυτών που σιωπούσαν ήταν περίπου η εξής: «Τον κακομοίρη, τι να περιμένει κανείς σε τέτοια ηλικία;». Ήταν πως δεν θεωρούσαν ότι δικαιούμουν να εκφράσω γνώμη σ’ αυτή τη φάση.

Ο καιρός περνούσε, περνούσε, η κατάσταση στον κόσμο γινόταν όλο και πιο περίπλοκη, και η Αριστερά, ατάραχη, συνέχιζε να παίζει τους ρόλους που, είτε στην εξουσία είτε στην αντιπολίτευση, της είχαν διανεμηθεί. Εγώ, που στο μεταξύ είχα κάνει μια άλλη ανακάλυψη, πως ο Μαρξ ποτέ δεν είχε τόσο πολύ δίκιο όσο σήμερα, φαντάστηκα, όταν πριν ένα χρόνο ξέσπασε η καρκινική απάτη των ενυπόθηκων δανείων στις ΗΠΑ, πως η Αριστερά, όπου κι αν βρίσκεται, αν είναι ακόμα ζωντανή, θ’ ανοίξει επιτέλους το στόμα για να πει τι σκέφτεται γι’ αυτή την περίπτωση. Έχω πια την εξήγηση: η Αριστερά δεν σκέφτεται, δεν δρα, δεν διακινδυνεύει ούτε βήμα. Έχει γίνει ό,τι έχει γίνει από τότε, και μέχρι σήμερα η Αριστερά, με δειλία, εξακολουθεί να μη σκέφτεται, να μη δρα, να μη διακινδυνεύει ένα βήμα. Γι’ αυτό ας μην παραξενευτεί κανείς για την αναιδή ερώτηση του τίτλου: «Πού είναι η Αριστερά;». Δεν τάζω τίποτα για απάντηση, πλήρωσα ήδη πολύ ακριβά τις αυταπάτες μου.

μετάφραση από τα πορτογαλικά: Αθηνά Ψυλλιά

Επιμένω ότι η μόνη μας ελπίδα παραμένει η πολιτιστική επανάσταση! Όχι μόνο 1000000 αλλά σύσσωμος ο λαός οφείλει να ξεσηκωθεί και να διεκδικήσει την ανεξαρτησία του και το δικαίωμα σε ένα αξιοπρεπές μέλλον.

των Κ. ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ, Θ. ΜΑΡΙΟΛΗ

Με θέμα «Στάση πληρωμών, οι επόμενες ώρες» πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρατο απόγευμα (26/09) συζήτηση που διοργάνωσε το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ.
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι πανεπιστημιακοί: Γ. Κατρούγκαλος (συνταγματολόγος στο Δ.Π.Θ), Κ. Λαπαβίτσας (οικονομολόγος στη σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών μελετών στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου – SOAS), Θ. Μαριόλης (οικονομολόγος στο Πάντειο πανεπιστήμιο) και Σ. Μαρκέτος (ιστορικός στο Α.Π.Θ)

**Παραθέτουμε ακολούθως μια σύνοψη των τοποθετήσεων των Θ. Μαριόλη και Κ. Λαπαβίτσα, οι οποίοι αναφέρονται κυρίως στην οικονομική πλευρά και προεκτάσεις της στάσης πληρωμών και της εξόδου από το ευρώ:

Θ. ΜΑΡΙΟΛΗΣ:
Υποστήριξε ότι όσο η Ελλάδα είναι στη ζώνη του ευρώ, τα μοναδικά εργαλεία που υπάρχουν στην ΕΕ, είναι μέτρα όπως αύξηση φόρων, μείωση κρατικών δαπανών, μείωση μισθών και όλα αυτά οδηγούν στην ύφεση.
«Ο ισοσκελισμός του ελλείμματος προϋποθέτει μείωση του ελλείμματος κατά 17% κάτι που επιφέρει τεράστια ύφεση. Η Ελλάδα όμως είναι εκτεθειμένη στο διεθνή ανταγωνισμό, με αύξηση των εισαγωγών και μείωση των εξαγωγών. Για να γίνει ανταγωνιστική το μοναδικό εργαλείο που έχει είναι η αύξηση των εξαγωγών και η μείωση των εισαγωγών.
Αν η Ελλάδα βγει εκτός ευρωζώνης θα γίνει υποτίμηση του νομίσματος κατά 50%. Η υποτίμηση αυξάνει τις τιμές των ξένων αγαθών σε σχέση με τα εγχώρια, πέφτει η ζήτηση των ξένων αγαθών αλλά μειώνονται οι τιμές των εγχώριων. Επομένως έχουμε αύξηση των εξαγωγών και μείωση των εισαγωγών. Η υποτίμηση έχει ένα θετικό αποτέλεσμα ότι βελτιώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας, αλλά και ένα αρνητικό ότι προκαλεί έναν κύκλο υπερπληθωρισμού. Με μια υποτίμηση ωστόσο, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα βελτιωθεί σε 4 χρόνια κατά 7-8% του ΑΕΠ.

Κ. ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:

Η παγκόσμια κρίση του 2007 ήταν μια κρίση τραπεζών που οδήγησε σε ύφεση. Σήμερα υπάρχει ο κίνδυνος μιας νέας κρίσης τραπεζών. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο, μια διαδικασία που αν ξεφύγει από τον έλεγχο, θα οδηγήσει σε καταστάσεις του 1930.

Το ευρώ είναι κομβικό στοιχείο της κρίσης.

Το ευρώ είναι μια μορφή παγκόσμιου χρήματος για να εξυπηρετήσει τη διαδικασία της παγκόσμιας αγοράς. Το ευρώ είναι ο κύριος ανταγωνιστής του δολαρίου. Το ευρώ φτιάχτηκε από έναν συνασπισμό χωρών και από αυτό πηγάζει η ισχύς αλλά και οι αδυναμίες του.

Από τη φύση του το ευρώ είναι είναι υφεσιακό, σκληρό νόμισμα και εμπεριέχει «ιεραρχία», γιατί δημιουργεί έντονο διαχωρισμό κέντρου-περιφέρειας.
Η επιλογή της Ελλάδας να συμμετέχει στη ζώνη του ευρώ ήταν ιστορικό σφάλμα.

Χρέος και ευρώ συνδέονται άμεσα. Ο διαχωρισμός κέντρου-περιφέρειας έφερε το έλλειμμα που δημιούργησε το χρέος, με τη συσσώρευση όχι μόνο εξωτερικού αλλά και εγχώριου δανεισμού. Υπάρχει αύξηση και του ιδιωτικού χρέους και όχι μόνο του δημόσιου, όπως λένε.

Σήμερα υπάρχει αλλαγή στη σύνθεση του χρέους. Το χρέος της Ελλάδας είναι σε ξένο νόμισμα, γιατί το ευρώ είναι στην πραγματικότητα ξένο νόμισμα για τις χώρες της περιφέρειας. Με την κρίση χάθηκε ο έλεγχος και του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού χρέους. Ο βασικότερος κίνδυνος της κρίσης είναι κίνδυνος για τις τράπεζες.

Η πολιτική της ΕΕ δεν είναι λάθος, αλλά είναι η ίδια η φύση της ευρωζώνης που διέπεται από ένα ιεραρχικό παγκόσμιο χρήμα, χωρίς ενιαίο κράτος και χωρίς ενιαίες τράπεζες, όπως συμβαίνει στις ΗΠΑ. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει Ευρωπαϊκή Τράπεζα. Η ΕΚΤ έχει περιορισμούς γιατί δεν έχει πίσω της ένα κράτος.

Η πολιτική της ΕΚΤ έχει τα εξής στοιχεία
-παροχή φτηνών δανείων σε τράπεζες, με υψηλό ρίσκο για την ίδια την ΕΚΤ
-ακριβά και λίγα δάνεια σε άλλα κράτη
-επιβολή σκληρής λιτότητας για να περάσει το κόστος των δανείων στην περιφέρεια
-αλλαγή συσχετισμών μεταξύ κεφαλαίου-εργασίας.
Σε αυτά τα στοιχεία στηρίζεται η πολιτική της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Η πολιτική αυτή αποτυγχάνει γιατί η λιτότητα φέρνει ύφεση, και η ύφεση αυξάνει το χρέος.

Οι ιδιωτικές τράπεζες εκτίθενται περισσότερο σε δάνεια και επισφάλειες.

Η ΕΚΤ εκτίθεται στις τράπεζες.

Αυτός ο φαύλος κύκλος καταδικάζει την περιφέρεια σε κοινωνική αποσάθρωση και μακροχρόνια ύφεση. Έτσι θα έχουμε ένα μέλλον πολύ βαθειάς ύφεσης.
Αυτό είναι μέσα στη φύση του ευρώ. Άποψή μου είναι ότι αυτό το στοιχείο ωθεί τη ζώνη του ευρώ στη διάλυση. Η Ελλάδα ωθείται στο να βγει από το ευρώ.

Τι λέμε εμείς ως αριστερά.

Δεν υπάρχει εύκολη λύση. Η καταιγίδα θα έρθει με οποιονδήποτε τρόπο, αφού το χρέος με το ευρώ διαπλέκονται. Έτσι έχουμε τραπεζική κρίση, νομισματική κρίση και συναλλαγματική κρίση.

Σε περίπτωση στάσης πληρωμών, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε άμεσα την τραπεζική κρίση.

Η αντιμετώπιση του χρέους απαιτεί αθέτηση-στάση πληρωμών με δύο τρόπους. Είτε με πρωτοβουλία του δανειστή είτε με πρωτοβουλία του δανειζόμενου. (Θεωρώ απίθανο αυτό που λέγεται για κούρεμα 50% γιατί αυτό απαιτεί καταναγκασμό των τραπεζών και μεγάλα ανταλλάγματα.)

Σε περίπτωση αθέτησης-στάσης πληρωμών με πρωτοβουλία του δανειζόμενου-αν η Ελλάδα προχωρήσει σε αυτό το δρόμο- μπαίνει άμεσα θέμα δημοκρατίας και απαίτηση για κοινωνικό, λαϊκό και λογιστικό έλεγχο του χρέους.

Μια αθέτηση πληρωμών-χρέους θα χτυπήσει πρώτα τις τράπεζες που κατέχουν 60δις από το ελληνικό χρέος. Αποτέλεσμα, οι τράπεζες να μην έχουν ρευστότητα. Για να αντιμετωπιστεί η τραπεζική κρίση, θα πρέπει κάποιος να αγοράσει τις τράπεζες. Έχει λοιπόν μεγάλη σημασία να μείνουν οι τράπεζες στο κράτος. Απαιτείται εθνικοποίηση των τραπεζών. Αυτή η λύση δεν μπορεί να υπάρξει εντός ζώνης του ευρώ.

Η μόνη λογική λύση είναι η έξοδος από το ευρώ. Από κει και πέρα θα απαιτηθεί έλεγχος της νομισματικής πολιτικής από το κράτος και στήριξη κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών.

Η Γενική Κεντρική Τράπεζα Ελλάδας στην πραγματικότητα δεν υφίσταται σήμερα. Θα πρέπει να υπάρξει μια κεντρική ελληνική τράπεζα.

Η νομισματική διάσταση μιας στάσης πληρωμών: Το νόμισμα μπορεί να αλλάξει. Κάτι τέτοιο καλύπτει τα πρωτογενή ελλείμματα και αίρει τη λιτότητα.

Η συναλλαγματική κρίση: Είναι λάθος αυτό που λέγεται ότι θα εξανεμιστούν οι καταθέσεις. Θα πέσει η ισοτιμία. Θα αυξηθούν οι εξαγωγές που είναι το μόνο δυναμικό εργαλείο που έχουμε στα χέρια μας.

Στο αρχικό στάδιο μιας στάσης πληρωμών, θα υπάρξουν προβλήματα. Θα υπάρχει πρόβλημα εξασφάλισης βασικών ειδών-ενέργεια, πετρέλαιο, φάρμακα. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα χρειάζεται διοικητικός έλεγχος και περιοριστικά μέτρα-πχ. να περιορίσουμε τη χρήση ΙΧ.

Η χώρα σήμερα αντιμετωπίζει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και διακυβεύεται η δημοκρατία. Πρέπει να διασωθεί η κοινωνία και η εθνική μας ανεξαρτησία.

Καταλήγοντας, στην πολιτική διάσταση του θέματος, θέλω να τονίσω ότι στον ανεπτυγμένο καπιταλισμό η αποτελεσματική δημοκρατία απαιτεί εθνικό κράτος.

*Αναλυτικότερο ρεπορτάζ σε σχέση με την εκδήλωση και τις τοποθετήσεις των υπόλοιπων ομιλητών, εδώ 832——2692011

Τοποθετήσεις ομιλητών στη συζήτηση «στάση πληρωμών, οι επόμενες ώρες»

Με θέμα «στάση πληρωμών, οι επόμενες ώρες» πραγματοποιήθηκε χθες η συζήτηση που διοργάνωσε το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ. Στη συζήτηση συμμετείχαν οι πανεπιστημιακοί: Κατρούγκαλος Γ. (συνταγματολόγος στο Δ.Π.Θ), Λαπαβίτσας Κ. (οικονομολόγος στη σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών μελετών στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου – SOAS), Μαριόλης Θ. (οικονομολόγος στο Πάντειο πανεπιστήμιο), Μαρκέτος Σ. (ιστορικός στο Α.Π.Θ). Ο συντονιστής της συζήτησης Κώστας Παπουλής στην εισαγωγή του τόνισε ότι « η Ελλάδα προσπαθεί να βγει από την κρίση χωρίς εργαλεία, ενώ σε περίπτωση «κουρέματος’ του χρέους, τα ανταλλάγματα που θα ζητήσουν οι δανειστές θα είναι οδυνηρά. Πρόκειται για κατάλυση της εθνικής μας κυριαρχίας και εκχώρησή της στο Βερολίνο.Η εναλλακτική πρόταση που προβάλλει το Μέτωπο είναι η στάση πληρωμών και η αποχώρηση από το ευρώ.» Οι ομιλητές προσπάθησαν να απαντήσουν στα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτή την επιλογή καθώς και στο ποια πρέπει να είναι η στάση της Αριστεράς απέναντι σε μια τέτοια προοπτική.

ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ

Ημερομηνία καταχώρησης 01-10-2011-15:51:11
Θεματική Ενότητα: ΜΕΤΩΠΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ

του Αλέκου Αλαβάνου

«Αναπλαισίωση» στη φωτογραφία σημαίνει: αλλάζω την εστίαση ή την προοπτική μιας θέας μέσω αλλαγών στο φακό. Αυτό που φωτογραφίζεται δεν αλλάζει, η αποτύπωση είναι διαφορετική. Ο όρος από την τεχνολογία πέρασε στις κοινωνικές επιστήμες, ιδιαίτερα στην ψυχοθεραπεία. «Αναπλαισίωση» σημαίνει: αλλάζω το εννοιολογικό ή το συναισθηματικό τρόπο προσέγγισης βιωμένων καταστάσεων. Επιλέγω άλλο πλαίσιο αφήγησης. Τα γεγονότα δεν αλλάζουν, αλλά το τραύμα μπορεί να γίνει δύναμη, μια κακή σχέση καλή. Στον πολιτικό λόγο στην Ελλάδα σήμερα χρησιμοποιούνται συνεχώς ψυχιατρικοί όροι: άγχος, κατάθλιψη, σχιζοφρένεια. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και την «αναπλαισίωση». Με ένα νόημα όμως ακόμα πιο διευρυμένο. Όχι μόνο να αλλάξουμε τον τρόπο που κάνουμε ανάγνωση των γεγονότων, ώστε να κάνουμε την κρίση ευκαιρία, κάτι που ακούμε συνέχεια, αρκετές φορές ανόητα. Αλλά να αλλάξουμε τα ίδια το γεγονότα. Δεν αλλάζω μόνο την εικόνα που τραβάω από μια σκηνή που εγώ δεν έχω καθόλου τη δύναμη να επηρεάσω, αλλάζω την ίδια τη σκηνή. Δεν αλλάζω τη φωτογραφία, αλλάζω και αυτό που φωτογραφίζεται. Αλλάζω το πλαίσιο. Όποιος διαθέτει αυτή την ικανότητα σημαίνει ότι διαθέτει και αξιόλογη δύναμη. Άς το υπογραμμίσουμε λοιπόν εξαρχής. Ο λαός της Ελλάδας – περιφρονημένης, εξαθλιωμένης, ετοιμόρροπης – κρατάει την τύχη στα χέρια του, περισσότερο από κάθε στιγμή τις προηγούμενες δεκαετίες. Κι όχι μόνο. Σε μεγάλο βαθμό και την τύχη της ίδιας της Ευρώπης.
Αλέκος Αλαβάνος

Πρώτο, ειρωνεία της ιστορίας: μια χώρα ερείπια, ένας λαός με δύναμη

Ποτέ στην ιστορία της, από την ανεξαρτησία, η Ελλάδα δεν έχει βρεθεί τόσο επίμονα, τόσο συνεχόμενα στο κέντρο του πλανητικού σκηνικού. Οι ανατροπές στην Αίγυπτο, στη Λιβύη, στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη έρχονται και παρέρχονται στην επικαιρότητα. Η Ελλάδα καθημερινά πρώτο θέμα στην πρώτη σελίδα, δυο χρόνια τώρα.

Η μοίρα το έφερε ώστε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση που ξεσπάει από το 2007 να εμπλέξει στον πρωταγωνιστικό ρόλο του «ρεμαλιού» ή του «ηλίθιου» την Ελλάδα. Δεν είναι η μοίρα, βέβαια.

Ο φακός ευρυγώνιος στην αρχή καλύπτει ένα ολόκληρο πλανήτη με κυρίαρχο ένα εκδικητικό καπιταλισμό με τις υπερφίαλες αγορές του να κατεδαφίζει κάθε εργατική κατάκτηση, αλλά να παγιδεύεται ο ίδιος στην φάκα του. Ο φακός μικραίνει το πλάνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση με τράπεζες γιγαντιαίες κομπίνες χωρίς κεφάλαια. Εστιάζει κατόπιν στην περιφέρεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υφίσταται μια πολιτική ακραίας πόλωσης, του Βορρά σε βάρος του Νότου. Το τελικό ζουμ εντοπίζει τη χώρα εκείνη με την πιο δουλική, παρασιτική, αντιπαραγωγική και διεφθαρμένη άρχουσα τάξη: την Ελλάδα.

Η μπίλια της ρουλέτας σταματάει στo GR. Mε βάση όμως τις καταγγελίες για πλαστή στατιστική μεγέθυνση του ελλείμματος του 2009 ο κρουπιέρης των Βρυξελλών είναι μαφιόζος. Σπρώχνει με το χέρι τη μπίλια από το IRL στο GR.

Η Ελλάδα «αδύναμος κρίκος» του παγκόσμιου καπιταλισμού. Χώρα υπό την κατοχή διεθνών ιμπεριαλιστικών οργανισμών. Με την οικονομία και την κοινωνία της σε ερείπια σαν του ένδοξου παρελθόντος της.

Μια χώρα μπορεί να ηττάται, αλλά να μη χάνει την περηφάνειά της στα μάτια των άλλων. Με τις ανταποκρίσεις του από τη Μικρασία για τη «βουβή πομπή», ο Έρνεστ Χεμινγουέι ανυψώνει τους ξεριζωμένους. Η ήττα ήταν στον ορίζοντα στον εμφύλιο, ο Πολ Ελιάρ όμως από την Πίνδο έστελνε τους ηλεκτρισμένους στίχους του σε όλο τον πλανήτη: «Όρος τραχύ ο Γράμμος, πράο τον κάνουν οι αντάρτες».

Αυτή τη φορά θέλουν τον λαό μας όχι μόνο ηττημένο, αλλά χωρίς αξιοπρέπεια. Το γελοίο κυβερνητικό τσίρκο της επαιτείας περιέρχεται όλες τις ηπείρους κάνοντας τη χώρα αντικείμενο χλευασμού και παράδειγμα προς αποφυγήν.

Θέλουν την κοινωνία απέναντι στο απαίσιο βλέμμα της κόμπρας. Ακίνητη, χωρίς αντίδραση, σε παράλυση. Από το πρωί μέχρι το βράδυ μας πολιορκούν: «Κι αν αλλάξει κάτι εδώ, το πλαίσιο δεν αλλάζει. Ούτε τα spread, ούτε η Moody’s, ούτε η Μέρκελ». Μοιρολατρεία, για να οδηγήσει στην υποταγή.

Η ειρωνεία, και η εκδίκησή, είναι ότι σε μια στιγμή αδυναμίας, η Ελλάδα – καθώς και άλλες περιφερειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης – διαθέτει εντυπωσιακή και πρωτοφανή δύναμη. Δεν αποτελεί νησίδα παρακμής σε ένα ακμάζοντα παγκόσμιο καπιταλισμό. Είναι ένα νησί σε μια θάλασσα βαθύτατης σήψης. Και κυρίως: έχει αναδειχθεί σε κομβικό σημείο που θα κρίνει διεθνώς προς τα πού θα αρχίσει να γέρνει η πλάστιγγα. Προς τον κόσμο της εργασίας ή προς τους τοκογλύφους;

Σε μια ανάλογη θέση βρέθηκε η πατρίδα μας στον εμφύλιο. Με τη νίκη του Δημοκρατικού Στρατού η Γιάλτα θα αμφισβητούνταν. Με την ήττα του σταθεροποιήθηκε.

Αυτοί που παριστάνουν τις «μεγάλες δυνάμεις» και διατάσσουν την κυβέρνηση «Προσοχή!», «Ανάπαυση!», «Επίκυψη!», βασανίζονται από το πρωί μέχρι το βράδυ από ερωτήματα πανικού. Κοινός παρανομαστής τους: «Τι θα κάνει ο ελληνικός λαός;». «Τι θα γίνει η Ευρωζώνη μας, αν η Ελλάδα αποχωρήσει από το ευρώ;». «Τι θα γίνουν οι τράπεζές μας, αν η Ελλάδα ακυρώσει τα ομόλογά της;». «Αν η Ελλάδα κάνει παύση πληρωμών, πώς θα αντιμετωπίσουμε την «contagion» (λέξη S.O.S. ότι βουλιάζουν), τη μετάδοση της επιδημίας παύσης πληρωμών σε άλλες χώρες;».

Δεν είναι η Αθήνα Νέα Υόρκη, Πεκίνο ή Φραγκφούρτη για να καθορίσει την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Μπορεί να είναι όμως – όπως και η Λισαβόνα ή το Δουβλίνο – καταλύτης. Και παράδειγμα.

Η έκβαση στις οικονομικές αντιπαραθέσεις δεν κρίνεται μόνο από μια στατιστική σύγκριση μεγεθών. Η στρατηγική, ο εντοπισμός του αδύναμου σημείου του αντιπάλου, η αξιοποίηση των παρακμιακών του χαρακτηριστικών και των εσωτερικών του αντιθέσεων, η ικανότητα συμμαχιών, η στράτευση του λαού, η έμπνευση και η επινοητικότητα, το ηθικό συνδιαμορφώνουν τον συσχετισμό των δυνάμεων. Αν οι αυτοκρατορίες πάντα ήταν νικητές, τότε δεν θα είχαμε κανένα πρόβλημα: οι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου θα κυβερνούσαν ακόμα από τα Σκόπια μέχρι το Νέο Δελχί.

Οι λαοί στις περιφερειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτουν μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη. Πολλαπλάσια αν την αξιοποιήσουν από κοινού. Εδώ η κυβέρνηση ούτε καν την δοκίμασε. Λειτούργησε ως πράκτορας και όργανο των αγορών. Οδηγεί τον κόσμο της εργασίας σε καταστροφή.

Η δύναμη αυτή πρέπει να αμέσως να χρησιμοποιηθεί. Το 2009 θα είχε και το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Το 2011 παραμένει ακόμα αποτελεσματική. Το 2013 οι αγορές θα έχουν ετοιμάσει την άμυνά τους.

Δεύτερο, το πείραμα του λαού

Δεν είμαστε μοναδικό φαινόμενο. Άγρια μέτρα, εδώ και τέσσερις δεκαετίες έχουν ληφθεί στη Χιλή του Πινοσέτ. Στη Βρετανία της Θάτσερ και του Μπλερ. Στις ΗΠΑ του Ρίγκαν και του Κλίντον. Στην Πολωνία του Βαλέσα.

Αυτό που συμβαίνει όμως στις ευρωπαϊκές περιφερειακές χώρες, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, είναι «το» φαινόμενο της εποχής μας. Ένας παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός, με την ενσωμάτωση και της Κίνας, επιχειρεί με εργαλείο την «ανταγωνιστικότητα» και το κρατικό χρέος να σπάσει τη σπονδυλική στήλη των εργατικών κατακτήσεων από την εποχή του Σάκο και Βαντσέτι.

Το κεντρικό πείραμα γίνεται εδώ.

Μέσα στο εργαστήριο δοκιμάζεται πώς μια αναπτυγμένη κοινωνία μπορεί να μεταμορφωθεί σε κοινωνία χωρίς συντάξεις, χωρίς ασφάλιση, χωρίς δουλειά για τους νέους, χωρίς σεβασμό για τους γέρους. Να αλλάξει το επίπεδο της, η πολιτιστική της έκφραση, η δίαιτά της, το «προσδόκιμο ζωής».

«Άνθρωποι και Ποντίκια», έγραφε ο Στάινμπεκ. Τα ποντίκια ναρκώνονται, πονάνε, δεν γνωρίζουνε ότι είναι καταδικασμένα πειραματόζωα. Οι άνθρωποι δυστυχώς το κατανούν. Μια επίγνωση χρήσιμη για τον πειραματιστή. Η αντίδραση με φθόνο ανάμεσα στον άνεργο, το «μπλοκάκι», τον δημόσιο ευνοεί το πείραμα. Η συλλογική δράση το ακυρώνει.

Κατά βάθος όλες οι μεγάλες ιστορικές συγκρούσεις εξελίσσονται σε πειράματα και από τις δύο πλευρές, πάντα σε συνθήκες ρευστότητας και μετάβασης. Και από τους λαούς. Άλλοτε πετυχαίνουν προσωρινά και αποτυχαίνουν μακροπρόθεσμα. Άλλοτε το αντίστροφο. Άλλοτε πετυχαίνουν και καταδικάζονται ηθικά. Άλλοτε αποτυχαίνουν και τροφοδοτούν τα όνειρα.

Με αυτή την έννοια, ναι, ο κόσμος της εργασίας θα προχωρήσει στο δικό του πείραμα. Θα αντιτάξει στη σημερινή αποικία ένα ελεύθερο τόπο εργασίας, γνώσης, προόδου, κοινού χώρου, πλούτου μοιρασμένου σε όλους, δημοκρατίας, διεθνισμού, αλληλεγγύης.

Η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιστρέψει εκεί όπου η κάθε κατάκτηση ήταν έρμαιη και έκθετη, κτισμένη πάνω σε άμμο.

Αγωνιστικές κληρονομιές σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιρλανδία, τους προξενούν φόβο. Πριν αναδειχθεί οικονομικά, η χώρα μας υπήρξε πολιτικά «αδύναμος κρίκος» για τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό. Το κίνημα του άρθρου 16 σαρώνει τη συνταγματική μεταρρύθμιση των τεσσάρων πέμπτων της βουλής. Η καθολική νεανική εξέγερση του Δεκέμβρη προκαλεί τη διεθνή προσοχή.

Και ένα πείραμα των αγορών και τραπεζών και ένα πείραμα της εργασίας έχουν αβέβαιη έκβαση. Είναι ταξίδια στην ομίχλη. Το δεύτερο όμως είναι που δημιουργεί ασφάλεια και προοπτική. Γιατί, πρώτο, οι εργαζόμενοι είναι το υποκείμενο κι όχι αντικείμενο του πειράματος. Γιατί, δεύτερο, οι εργαζόμενοι και οι κατακτήσεις τους είναι η σταθερά και οι αγορές και οι τοκογλύφοι η μεταβλητή που πρέπει να μηδενισθεί. Γιατί, τρίτο, η κοινωνία είναι ενεργή, οραματική και ενθουσιώδης κι όχι παραιτημένη, εχθρική κι απελπισμένη.

Τρίτο, είναι όμορφος ο αγώνας για τέτοιες πατρίδες

Η Εθνική Κυριαρχία προσδιορίζεται από την εποχή της. Η παγκοσμιότητα απαιτεί λύσεις σε προβλήματα που έχουν διασυνοριακή διάσταση. Διεθνή σώματα, εφόσον όμως σέβονται τη δημοκρατία και την ισοτιμία, μπορούν να δίνουν λύσεις σε θέματα με υπερεθνική διάσταση που παλιότερα ανήκαν στην εξουσία του εθνικού κράτους.

Δεν είναι κάτι τέτοιο το τελεσίγραφο των πολιτικών κατακτητών στο Κοινοβούλιο. Η καθοδήγηση της χώρας από υπαλλήλους που στον μόνο που δίνουν λόγο είναι οι τράπεζες και οι αγορές. Η μετατροπή του Συντάγματος σε χαρτί υγείας μπροστά στα πολεμικά ανακοινωθέντα των Βρυξελλών και του Βερολίνου. Η βίαιη εκποίηση της συλλογικής περιουσίας του λαού.

Η εθνική ανεξαρτησία, όχι με τους όρους του 1821 ή του 1912, αλλά με τους όρους του 2011 και του 2051, καταπατάται με τον χειρότερο τρόπο. Εξευτελίζεται. Δεν υφίσταται.

Μια αποδυναμωμένη Ελλάδα, χωρίς παραγωγή και χωρίς ηθικό, μπορεί να οδηγηθεί σε καταστροφικές καταστάσεις. Η επαφή στον χώρο της ανατολικής Μεσογείου της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης με τις διενέξεις για τις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και τη γεωπολιτική αστάθεια μπορεί να ενεργοποιήσουν τις τεκτονικές πλάκες της υφαλοκρηπίδας, των χωρικών υδάτων, των συνόρων, των μειονοτήτων.

Στο θερμοκήπιο της κρίσης βλασταίνουν οι κρατικές συγκρούσεις. Και ο πειρασμός εκτόνωσης της λαϊκής οργής μέσω του εξωτερικού εχθρού.

Αγώνας για την εθνική κυριαρχία τώρα. Ως προϋπόθεση για την αποτροπή κάθε τυχοδιωκτισμού, από έξω κι από μέσα. Και κυρίως ως προϋπόθεση για την έξοδο από την κρίση και την ανόρθωση.

Παρά τα «Σένγκεν» και την ελεύθερη διακίνηση, τα σύνορα ανθίστανται στην δήθεν ενωμένη Ευρώπη. Δεν είναι οι μπάρες, τα τείχη, τα ναρκοπέδια. Είναι οι εξαγωγές από τη μια και οι εισαγωγές από την άλλη. Είναι οι τράπεζες από τη μια και οι εργασιακές εφεδρείες από την άλλη. Είναι οι δανειστές από τη μια και οι χρεώστες από την άλλη.

Η μάχη μιας χώρας ενάντια στην πολιτική και οικονομική κατοχή από κυβερνήσεις των «μεγάλων» και οργανισμούς των ευρωπαϊκών τραπεζών είναι συνιστώσα της παγκόσμιας πάλης της εργασίας ενάντια στο κεφάλαιο.

Η αριστερά δεν εγκαταλείπει αυτό το πεδίο στην πατριδοκαπηλεία. Δεν φυγομαχεί. Δεν αισθάνεται ενοχικά. Δεν ψελλίζει. Δίνει τη μάχη της πατρίδας που για αυτήν είναι μια διεθνιστική μάχη.

Δεν μπορούμε να αντέξουμε την ηχώ των στίχων του Καβάφη: «Έτσι μια ειρωνεία/ θα καταντήσουν πια, και παίγνιο μες στην Ρώμη/ τα γένη των. Που κατά βάθος έγιναν / σαν ένα είδος υπηρέται των Ρωμαίων».

Δεν είναι εχθρός μας ο γερμανός εργάτης που πέρασε μια δεκαετία παγώματος των μισθών και ζητάει τα έσοδα από τους φόρους του να μη πάνε στην Ελλάδα. Όπως δεν είναι εχθρός μας ο έλληνας άνεργος που πέρασε μια δεκαετία άσκοπη και ζητάει τα έσοδα από τους φόρους του να μη πάνε στον δημόσιο υπάλληλο. Προσπαθούμε να πείσουμε και να ενώσουμε.

Δική μας πατρίδα δεν είναι η στρατιωτική εμπλοκή στο Αφγανιστάν. Σημαία μας δεν είναι αυτή που κυματίζει στον ιστό των ελληνικών τραπεζών στα Βαλκάνια. Εθνικό μας σύμβολο δεν είναι τα πετρελαιοφόρα των εφοπλιστών που διασχίζουν ωκεανούς με δολάρια.

Δική μας πατρίδα είναι, μέσα στο σύννεφο με τα χημικά, οι πλάκες του Συντάγματος που τις έχει περπατήσει ο Μακρυγιάννης. Πατρίδα μας είναι οι γειτονιές στο Λονδίνο, τη Μελβούρνη, το Μόντρεαλ, εκεί όπου απρόσμενα εξορίζεται το άνθος του τόπου. Πατρίδα μας είναι τα πατρογονικά στα νησιά που ανοικοδόμησαν μάστορες έλληνες, πολωνοί και αλβανοί μαζί. Πατρίδα μας είναι οι «ελαιώνες κι αμπέλια μακριά ως τη θάλασσα» που ψυχομαχούν μαζί με τους ανθρώπους τους. Πατρίδες μας είναι τα κλιμακοστάσια των εφοριών όπου στενάζει ο λαός μας.

Είναι όμορφος ο αγώνας για τέτοιες πατρίδες.

Τέταρτο, η παύση πληρωμών είναι ηθική, η πληρωμή του χρέους είναι ανήθικη.

Η «χρεοκοπία» ως όρος είναι εφιάλτης. Χρεοκοπημένος γίνεται ο αλκοολικός, ο τζογαδόρος, το απόβρασμα της κοινωνίας. Κι όμως: ο αγγλικός όρος «default» σημαίνει «αθέτηση πληρωμών», δηλαδή πλήγμα στον δανειστή. Οι αλχημιστές διερμηνείς του συστήματος την κάνουν «χρεοκοπία», δηλαδή καταδίκη του δανειζόμενου.

Χρεοκοπία σημαίνει δικαστικοί κλητήρες, φορτηγά που παίρνουν τα έπιπλα και τη σιφονιέρα της γιαγιάς, ξεπούλημα, τα κορίτσια στο δρόμο για να ζήσει η οικογένεια. Αυτό ακριβώς που γίνεται τώρα. Και θα σταματήσει όταν πούμε: «κάτω τα χέρια!».

Το χρέος είναι πανταχού παρόν σε κάθε καμπή στην παγκόσμια ιστορία. Μεγάλες ηγεμονίες βούλιαξαν και σάπισαν από το βάρος του. Κάθε αφετηρία μιας πορείας απελευθέρωσης ενός δυναστευόμενου λαού είναι δίδυμη με τη ριζοσπαστική απελευθέρωση από το χρέος.

Η απαλλαγή εκατοντάδων αθηναίων από τη δουλεία που είχε προκαλέσει η υποθήκη του σώματος του ίδιου του δανειζόμενου ήταν ένας από τους θεμέλιους λίθους που έθεσε ο Σόλωνας για τη θεμελίωση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. «Τίκτει γαρ κόρος ύβριν», έγραφε.

Ο Ροβεσπιέρος στην εισήγησή του για την Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη δίνει μια επαναστατική επανανοηματοδότηση στην έννοια του χρέους: «Άρθρο 11, Η απαραίτητη συνδρομή σε αυτόν που στερείται το αναγκαίο αποτελεί χρέος αυτού που διαθέτει το επιπλέον». Η Γερμανία, έτσι, είναι οφειλέτης μας.

Οι λατινοαμερικάνικες δημοκρατίες γεννήθηκαν στις αρχές του 19ου αιώνα μέσα από την κρίση χρέους και με την αποτίναξή του.

Η παύση πληρωμών δεν είναι απλώς μία επιλογή. Είναι η επιλογή που θα σηματοδοτήσει την αντιστροφή της πορείας, την ανόρθωση.

Η βροχή στην αρχή του καλοκαιριού είναι αρρώστια για τις καλλιέργειες. Το φθινόπωρο είναι ευλογία. Η περικοπή στο μισό του ελληνικού χρέους με πρωτοβουλία της τρόικα συνοδευόμενη από τα μέτρα λιτότητας είναι ασφυξία. Η παύση πληρωμών, με λαϊκή επιβολή, η προτεραιότητα στους κοινωνικούς στόχους είναι οξυγόνο.

Η παύση πληρωμών είναι ρεαλιστική – συμβαίνει συνεχώς στην ιστορία από την αρχαιότητα.

Είναι περπατημένος δρόμος. Η Γερμανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ρωσία, η Αυστρία κι άλλες οκτώ χώρες προχώρησαν σε τριάντα αθετήσεις πληρωμών την τελευταία εκατονταετία.

Είναι απελευθερωτική. Μόνο απαλλαγμένη από το συντριπτικό βάρος του χρέους μια κοινωνία μπορεί να σταθεί στα πόδια της.

Είναι σύννομη με βάση την αρχή του διεθνούς Δικαίου για «κατάσταση ανάγκης», που δίνει προτεραιότητα στην κοινωνία κι όχι στους πιστωτές, την έχουν επικαλεσθεί πολλές χώρες, εμπεριέχεται σε εθνικές νομοθεσίες όπως των ΗΠΑ.

Και είναι ηθική για περιπτώσεις όπως τότε οι που αθηναίοι αγρότες πουλιούνταν δούλοι στην Αίγινα για τα χρέη τους, όπως τώρα οι νέοι ψάχνουν αεροπλάνο για την Αυστραλία για τα χρέη της χώρας τους.

Ανήθικη είναι η απαίτηση πληρωμής και οι τιμωρίες.

Αυτό που διακυβεύεται στις περιφερειακές χώρες της Ευρωζώνης είναι ένα κεντρικό θέμα πολιτισμού. Στον 21ο αιώνα τι έχει μεγαλύτερη αξία: το δικαίωμα του εργαζόμενου στη ζωή ή η αξίωση του τοκογλύφου για τόκους; Αν η ιστορία εξελίσσεται σε μια κατεύθυνση προόδου, όπως θα ήθελε ο Χέγκελ και ο Μαρξ, τότε είναι μαζί μας.

Πέμπτο, μια τριπλή συμμαχία για την αποχώρηση από το ευρώ.

Η παγκόσμια κρίση έχει παράδοξα Η πιστοληπτική ικανότητα της Αμερικής υποβαθμίζεται, τα ομόλογά της όμως γίνονται περιζήτητα, γιατί τα κεφάλαια τα θεωρούν ασφαλή καταφύγια σε εποχή ύφεσης. Παγκόσμιες δυνάμεις, η Κίνα, Βραζιλία, η Γερμανία θέλουν φθηνό νόμισμα για τις εξαγωγές τους. Η Γερμανία επιβάλλει το ακριβό ευρώ.

Αυτή η ιδιοτυπία του γερμανικού κατεστημένου, Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών, που σχετίζεται με τις ιστορικές εμπειρίες του, επιβάλλει μια αυτοκτονική πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το νόμισμα δεν είναι ουδέτερο. Είναι όχημα πολιτικών προτεραιοτήτων. Τα Σύμφωνα Σταθερότητας και Ευρώ, διοχετεύουν μέσω του ακριβού ευρώ τη λιτότητα, την ανεργία, την ύφεση, τις τιμωρίες. Τις επιλογές των τραπεζών, όχι των εργαζομένων.

Τα κέρματα του ευρώ έχουν εμφανισιακά ένα πλουραλισμό: στην τσέπη μας συνυπάρχει ο Βενιζέλος, ο Δάντης, ο γερμανικός αετός. Επί της ουσίας απαγορεύουν και αποκλείουν κάθε πολιτική διαφοροποίησηκή, κι ας είναι διαφορετικές οι συνθήκες στο νότο με τον βορρά.

Κι όμως. Οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες το κυνηγούν σα να είναι το χρυσόμαλλο δέρας. Ακόμα κι εδώ, μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, και μάλιστα της νεανικής, δεν θέλει να το αποχωρισθεί.

Εκεί που έχουν φθάσει πια τα πράγματα, η άμυνα μιας χώρας απέναντι στις πολιτικές της Ευρωζώνης και η παραμονή στο ευρώ είναι ασυμβίβαστες..

Η αναγκαία σύγκρουση με τα τελεσίγραφα διάλυσης απαιτεί σύγκρουση με όλη τη φιλοσοφία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Αυτή εκ των πραγμάτων οδηγεί στην έξοδο από το ευρώ.

Και χωρίς ευρώ η κυριαρχία τραπεζών και αγορών μπορεί να συνεχισθεί απερίσπαστα, αν η νομισματική αλλαγή δεν αποτελέσει κρίκο σε μια αλυσίδα οικονομικών ανατροπών. Η εκδίωξη από το ευρώ είναι ένα ενδεχόμενο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν οι τράπεζές της γίνουν πιο σταθερές.

Την πιο συμπυκνωμένη, εύστοχη αλλά και σαδιστική τοποθέτηση για το μάταιο μαρτύριο αλλά και τις μεγάλες δυνατότητες της Ελλάδας έχει κάνει η Μέρκελ με την επαναλαμβανόμενη δήλωσή της: «Η Ελλάδα δεν πρέπει να φύγει από την ευρώ, γιατί θα διαλυθεί η Ευρωζώνη».

Δεν είναι απάντηση η επιστροφή στην παλιά δραχμή. Η αριστερά είναι αντίθετη σε κάθε επιστροφή: στο εθνικό νόμισμα των τραπεζιτών, στο διαλυμένο δημόσιο, στους διεφθαρμένους θεσμούς που είχαμε. Δεν είμαστε συνήγοροι του παλιού. Είμαστε αγωνιστές του καινούργιου.

Η αριστερά δεν θέλει την έξοδο ως εθνική αναδίπλωση. Σε πρώτη φάση, βέβαια, θα υπάρξουν μέτρα προστασίας, έλεγχοι κεφαλαίων, διοικητικές ρυθμίσεις.

Σε μια νέα πολιτική ανοίγματος σε όλο τον κόσμο, η σχέση με την Ευρώπη, λόγω γειτνίασης και ιστορίας, θα έχει εξέχοντα ρόλο. Η έξοδος, λοιπόν, είναι μια πρόταση – πρόκληση για μια ευρωπαϊκή συνεργασία άλλου τύπου στηριγμένη στην ισοτιμία, την κοινωνική πρόοδο, την ελευθερία επιλογής. Με χαρακτηριστικά ανάλογα της ALBA, της συμμαχίας κρατών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής στη βάση της κοινωνικής ευημερίας, της αμοιβαίας βοήθειας, της ανταλλαγής προϊόντων. Από πέρυσι εκεί άρχισαν μάλιστα εμπορικές συμφωνίες στη βάση κοινού νομίσματος, του «sucre». Αξίζει αυτή η αντίληψη να εκφρασθεί ακόμα και στο όνομα ενός νομίσματος.

Μια ιρανική παροιμία λέει, ότι ένας δρόμος υπάρχει μόνο για τους μονόφθαλμους.

Μια τριπλή συμμαχία μπορεί να δημιουργηθεί. Από εκείνους που υποστήριζαν την έξοδο, αμέσως μετά τη συγκρότηση της ΟΝΕ. Από όσους συνειδητοποιούν σήμερα ότι η απειθαρχία στις εντολές της Ευρωζώνης οδηγεί αναγκαστικά σε αυτό το σημείο. Ακόμα κι από αυτούς που πιστεύουν ότι αυτό που «πονάει» τις Βρυξέλλες και δίνει στην Ελλάδα διαπραγματευτική ισχύ, είναι η θέση για έξοδο από το ευρώ.

Έκτο, η ευρωπαϊκή μας ταυτότητα.

Δεν είναι το όνομα που μας δίνει μόνο την ταυτότητα. Καθημερινές επαναλαμβανόμενες τελετουργίες έχουν την ίδια βαρύτητα. Ο κυριακάτικος εκκλησιασμός για ένα χριστιανό. Η βδομαδιάτικη `συνεδρίαση για ένα αριστερό.

Το ευρώ λειτουργεί ως ταυτότητα. Σημαίνει ότι «εδώ δεν είναι Βαλκάνια». Είναι κάρτα ελευθέρας από τη στιγμή που φτάνεις στο αεροδρόμιο του Παρισιού ή του Βερολίνου. Είναι V.I.P.

Η ταυτότητα, η αίσθηση του ανήκειν είναι ένα σημαντικό αγαθό. Αξίζει το τίμημα και μιας πτώσης στο βιοτικό σου επίπεδο. Ακόμα και μεγάλης.

Οι ίδιοι άνθρωποι ταυτόχρονα συνειδητοποιούν ότι η χώρα τους γεωγραφικά, με τη συμβολική έννοια, ανήκει στην Αφρική, όταν δημοσιεύονται οι στατιστικές με τους δείκτες για την παραγωγικότητα ή τη διαφθορά.

Στα μυθιστορήματα του Γρηγόριου Ξενόπουλου η μικρανηψιά από την επαρχία γίνονταν υπηρέτρια στην Αθήνα, κι όμως θεωρούσε τον εαυτό της πιστό μέλος της οικογένειας. Όπως οι οικόσιτοι μαύροι σκλάβοι τον καιρό του αμερικάνικου εμφυλίου στο «Όσα παίρνει ο άνεμος».

Με την διάλυση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας οι πρώην πολίτες της αντιμετώπισαν μια κρίση ταυτότητας. Εσύ, ο πολίτης της δοξασμένης Αυτοκρατορίας, τι είσαι τώρα; Πολίτης ενός μικρού επαρχιακού ευρωπαϊκού κράτους, της Τσεχοσλοβακίας ή της Ουγγαρίας;

Όσους σχεδόν αιώνες χρειάσθηκε η μοναρχία αυτή να διαλυθεί, ενδεχομένως τόσα χρόνια χρειάζεται η Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης. Ποιοί είμαστε εμείς; Εμείς, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είμαστε τώρα υπήκοοι μιας βαλκανικής Ελλάδας, στις ατέλειωτες ουρές «εκτός Σένγκεν» των αεροδρομίων, να μετράμε στο ανταλλακτήριο συναλλάγματος του αεροδρομίου τα λίγα κέρματα ευρώ που πήραμε με τα εθνικά μας χαρτονομίσματα;

Ξεχνάμε ότι για να μπει το ευρώ στην τσέπη μας, και σήμερα περνάμε από ανταλλακτήριο. Το ανταλλάσουμε με τη σύνταξη του παππού, τα δωρεάν βιβλία στα σχολεία, το ΚΕΘΕΑ που πήγαινε ο παλιός συμμαθητής μας.

Την ταυτότητά μας δεν την καθορίζουν τελικά τα ψέματα. Αλλά τα επίπεδα της κοινωνικής δικαιοσύνης, της Παιδείας, της Υγείας, του Πολιτισμού.

Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτός ευρώ τα πήγαν καλύτερα. Η Σουηδία με την κορώνα είναι πια πιο ευρωπαϊκή από το Βέλγιο. Η Πολωνία με το ζλοτι από τη Σλοβακία.

Είμαστε Έλληνες. Είμαστε Ευρωπαίοι σε γραμμή μάχης. Και είμαστε περήφανοι και για τα δύο.

Όποια περιφερειακή χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνει την τομή, δεν πρόκειται να μείνει μόνη. Σύμμαχοί του λαού της δεν είναι ούτε η Μέρκελ, ούτε ο Μπαρόζο, ούτε ο Τρισέ. Είναι δυνάστες. Η ίδια μπορεί να γίνει εστία ελπίδας, προσδοκίας, έμπνευσης, ενθουσιασμού. Και να αποκτήσει γνήσιους και ειλικρινείς συμμάχους. Τα εργατικά κινήματα άλλων χωρών. Οι ριζοσπάστες διανοούμενοι. Οι φοιτητές. Οι ακτιβιστές. Όλοι αυτοί που συνεγείρονται από την ελευθερία, την ισότητα, το καινούργιο.

Τον απελευθερωτικό άνεμο δεν τον σταματούν τα σύνορα. Η πλατεία del Sol πέρασε από την Μαδρίτη στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στο Παρίσι, στο Οπόρτο.

Αυτή είναι η ευρωπαϊκή ταυτότητα που αξίζει στην ελληνική νεολαία. Όχι να τη θεωρούν φταίχτη οι Γερμανοί, εχθρό οι Φιλανδοί, αχαΐρευτη οι Ολλανδοί, κομπλεξική οι Γάλλοι. Αλλά να έρχεται από μια χώρα που στέλνει SMS μιας ευρωπαϊκής άνοιξης σε όλες τις γωνιές της ηπείρου. Που την προστρέχουν διεθνείς ταξιαρχίες της ελευθερίας

Τότε θα έχουμε μια γνήσια ευρωπαϊκή ταυτότητα, άξια της παρακαταθήκης του Ουγκό, του Ζολά, του Τολστόι, του Σο, του Μπρεχτ.Τότε θα συνεγείρουμε τις δυνάμεις μιας άλλης Ευρώπης σε ένα πυρετό ελπίδας.

Έβδομο, να ξαναμιλήσουμε για τον σοσιαλισμό.

Οι ρυθμίσεις που επιβάλλονται από την τρόικα για να θεραπεύσουν παθολογικές καταστάσεις, τις επιδεινώνουν. Μείωση των δαπανών του δημοσίου για να ελαφρυνθεί το χρέος, κι αυτό αυξάνεται. Αύξηση των φορολογικών συντελεστών για να αυξηθούν τα έσοδα του δημοσίου κι αυτά μειώνονται. Μεταρρυθμίσεις στο δημόσιο, κι οι πιο πρωτοποριακές του εκφράσεις, όπως η αποασυλοποίηση, διαλύονται από την έλλειψη πόρων.

Αυτό που κατάφερε ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός είναι να ρίξει τη χώρα σε ένα φαύλο κύκλο ύφεσης, λιτότητας, φορολογικής αγριότητας, αποσάθρωσης.

Η Μικρασιατική Καταστροφή ήταν το πιο βαρύ πλήγμα στη σύγχρονη ιστορία μας. Το παρεπόμενό της όμως, οι στρατιές των προσφύγων σήμαιναν τα εργατικά χέρια για να περάσει η Ελλάδα στην αστική εκβιομηχάνιση. Η σημερινή κρίση δεν έχει συνέχεια. Είναι τέλμα.

Η χώρα είναι καταδικασμένη ισόβια δεσμά. Ισόβια δεσμά για την τρίτη ηλικία, που η βάναυση ανατροπή υπολογισμών χρόνων για την πιο ήρεμη φάση της ζωής τους συνοδεύεται από την πίκρα για την τύχη των απογόνων. Ισόβια για τη νέα γενιά, γιατί η προωθητική ώθηση των ΄30 ή ΄40 δεν θα υπάρξει, σφραγίζοντας όλη την υπόλοιπη ζωή τους.

Χρειάζεται ένας εργατικός – κοινωνικός συναγερμός στη χώρα μας για να πάρουμε τον δρόμο της ελευθερίας. Για να φύγει η κυβέρνηση, η τρόικα, το ΔΝΤ, η ΕΕ.

Σε καταστάσεις όπου κάποιες πρωτοπορίες αγωνίζονται για ένα κοινωνικό ή εθνικό ξεσηκωμό, θεωρείται ότι το σύνθημα «αντί», «να φύγουν» δίνει τη δυνατότητα για μια λαϊκή πανστρατιά. Αν πεις «και μετά τι», τις ανατροπές που πρέπει να γίνουν μετά, στενεύεις και αποδυναμώνεις το μέτωπο. Μερικές φορές έχει δουλέψει αυτή η αντίληψη. Άλλες αποδεικνύεται όλεθρος, όπως ίσως στην Εθνική Αντίσταση.

Σήμερα, στην Ελλάδα, τα πράγματα είναι σαφή. Η δυσκολία να διαμορφωθεί ένα στρατευμένο μέτωπο πηγάζει όχι από τη στενότητα της εναλλακτικής λύσης, αλλά από την ανυπαρξία της. Ο μόνος τρόπος για να κτίσεις ένα μέτωπο είναι να μιλήσεις για το «μετά», για το «τι», για το «ποιός» με ειλικρίνεια, ευθύνη και τόλμη. Σε τέτοιες συνθήκες το «στενό» γίνεται «πλατύ».

Αλλιώς σε κάθε γωνιά της Ελλάδας θα περιφέρεται ένας ασήμαντος αντιμνημονιακός λόγος. Μια «Όπερα της Πεντάρας» με κάθε καρυδιάς καρύδι: τον αντιμνημονιακό Σαμαρά, ολίγον Καρατζαφέρη, μητροπολίτες, τηλεοπτικούς κλόουν, πρώην πρασινοφρουρούς, γραφειοκράτες και φαρισαίους, μέσα στην οποία θα χάνεται η χορωδία γνήσιων δυνάμεων από την αριστερό και τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

Στην ημερήσια διάταξη, και εκ των πραγμάτων και λόγω της ανάγκης της κοινωνίας να πεισθεί για το άλλο, έρχεται ένα προωθημένο πρόγραμμα ρήξεων με την καπιταλιστική πραγματικότητα της Ελλάδας. Δημόσιες τράπεζες. Εθνικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Σχεδιασμός. Δημοκρατικό κράτος. Νομισματική, συναλλαγματική και εμπορική πολιτική ανάπτυξης. Δημόσια παιδεία.

Κι όχι μόνο σε οικονομικό – τεχνικό επίπεδο. Αλλά καθολικά. Δεν μπορούμε να βγούμε από την κρίση χωρίς τα στερεότυπα ατομισμού ριζωμένα στη συνείδηση μεγάλου μέρους της κοινωνίας να αποδομηθούν. Χωρίς να ηττηθεί «ο καπιταλισμός μέσα μας». Χωρίς νέες μορφές συλλογικότητας, μπριγάδες της εποχής του διαδικτύου. Χωρίς την αναγέννηση της ατομικής ευθύνης. Χωρίς ένα πολιτιστικό αντάρτικο.

Στο έργο του Ken Loach “O άνεμος σείει τη σίκαλη», για την ιρλανδική επανάσταση του 1920 ενάντια στην αγγλική κατοχή, ο ηγέτης της O’Connoly λέει: «αν φύγουν οι Εγγλέζοι και δεν έρθει σοσιαλισμός, οι Εγγλέζοι αμέσως θα επιστρέψουν».

Ας ξαναμιλήσουμε λοιπόν ήρεμα με τον κόσμο για τον σοσιαλισμό.

Όγδοο, κίνδυνοι και δύναμη της δημοκρατίας

Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε εποχή της Ευρώπης των δύο συστημάτων, ήταν από μια άποψη το επίσημο κλείσιμο του εμφύλιου πολέμου. Η Ελλάδα «κλείδωνε» στον καπιταλισμό. Με όρους που προβλήθηκαν ως αξιοπρεπείς. Ως αβασίλευτη κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Ως ισότιμο θεσμικά μέλος μιας κοινότητας εθνών. Ως μέλος μιας χριστιανικής οικογένειας, που οι συγγενείς της πόλης συνδράμουν αυτούς που μόλις φτάσαν από το χωριό, και με το πορτοφόλι τους και με το τουφέκι τους να μη τους πάρουν οι γείτονες τα αμπέλια.

Στην πορεία παρακολουθήσαμε τη διάψευση. Με τεράστια ταχύτητα. Τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης ήταν λοφάκια με άμμο που σαρώθηκαν από την πλημμυρίδα των κοινοτικών εξαγωγών. Η διακυβέρνηση ασκείται από ξένους. Η Ελλάδα είναι σε σωφρονιστήριο: απειλές, νουθεσίες, ποινές, κακοποίηση.

Σκελετωμένα μαύρα κοράκια επιστρέφουν από το απωθημένο παρελθόν μας. Οι Γλικξμπουργκ όχι. Όμως η Αυτού Μεγαλειότης ο Εμίρης του Κατάρ βάζει χέρι στο Ελληνικό. Ο πρίγκηψ Σουλτάν Μπιν Νάσερ Εντίν Φαρχάν Αλ Σαούντ της Σαουδικής Αραβίας στον Παναθηναϊκό.

Διαμοιράζουν τα ιμάτια της Ελλάδας και επί τον ιματισμόν της βάλλουν κλήρον.

Η Ελληνική Δημοκρατία κακοποιείται και εξευτελίζεται.

Οι σταθερές για μια αστική ευρωπαϊκή κοινοβουλευτική νομιμότητα μέσα σε αυτόν τον υπερεθνικό καπιταλιστικό οργανισμό είναι φαντασιώσεις. Ό,τι επιβιώσει από τη θύελλα θα είναι κυρίως με τις δικές μας δυνάμεις ή την αλληλεγγύη από έξω.

Ενδεχόμενα που θεωρούνταν αποκλεισμένα λόγω της συμμετοχής μας στην ΕΕ είναι πάλι ανοικτά. Η αναστολή άρθρων του Συντάγματος για τις δημοκρατικές ελευθερίες. Οι σωτήρες. Η εκτροπή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση με την οικονομική της πολιτική δεν καταδικάζει μόνο το Νότο στη φτώχεια. Η Ευρώπη ανεπαίσθητα οδηγείται σε μια νέα, μεσοπολεμικού τύπου, εποχή κοινωνικής διάλυσης και πραξικοπημάτων.

Ο τρόπος που η κυβέρνηση αντιμετώπισε την πλατεία Συντάγματος τη μέρα που ψηφίζονταν το μεσοπρόθεσμο μας δείχνει μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένα ετοιμόρροπο καθεστώς φόβου. Φόβος για τις συνέπειες των πράξεών τους. Φόβος για τις δίκες που πρέπει να γίνουν. Φόβος για τον ιστορικό.

Η κυβέρνηση Παπανδρέου διεκδικεί μόνη της μια θέση δίπλα στις κυβερνήσεις Γούναρη και Τσολάκογλου.

Η πάλη ενάντια στον αυταρχισμό και στις απόπειρες εκτροπής αποτελεί κεντρικό στοιχείο στις προσπάθειές μας.

Αυτό που διώκουν, τη δημοκρατία, είναι δύναμη σωτηρίας και κάθαρσης.

Η απήχησή της φάνηκε στις πλατείες, στους εκατοντάδες χιλιάδες που συγκλόνισαν όλους μας. Οι εμπρησμοί τους στις πλατείες δεν θα την κάμψουν.

Το Σύνταγμα μαζί με τους πεισματικούς αγώνες ενός τμήματος του κόσμου της εργασίας έσωσε την τιμή μας.

Η δημοκρατία παίρνει πια μια κεντρική θέση σε μια εναλλακτική λύση για ένα λαό που είδε τη διαφθορά και την αδιαφάνεια, ωθείται ό ίδιος στη διαφθορά και στην ατομική σωτηρία σε βάρος του αδελφού του που πνίγεται, είναι αμέτοχος στα γινόμενα, χάνει κι αυτό το δικαίωμα της ψήφου.

Διαφάνεια. Απολογισμός. Λαϊκή αξιολόγηση. Δημοψηφίσματα. Συνελεύσεις στους χώρους εργασίας και στις γειτονιές. Συντακτική Συνέλευση. Κεντρικά στοιχεία σε ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα για τη χώρα, που μπορεί να το κερδίσει μόνο η μαζική δράση.

Η δημοκρατία είναι ο μόνος δρόμος για να γίνει κάτι καλό στον τόπο μας.

Ένατο, Αριστερά: μια παρουσία σε ζήτηση

Κρίση και Αριστερά πάντοτε συναντώνται. Η πρώτη είναι η αέναη μήτρα της δεύτερης.

Η συνάντηση αυτή έχει συμβεί συχνά στη χώρα μας, με διαφορετικούς κάθε φορά όρους. Στη γερμανική κατοχή, μια τσακισμένη αριστερά με ελάχιστες δυνάμεις, συλλαμβάνει το πνεύμα των καιρών, μέσα σε μήνες αναδείχνεται σε ηγεμονική εθνική δύναμη. Στον εμφύλιο, πολύ πιο ισχυρή, ένοπλη μάλιστα, ηττάται. Πριν τη χούντα με αξιόλογη εκλογική παρουσία δεν μπορεί να αλλάξει τον ρου του ποταμού. Στη χούντα, μέσα από την παρανομία, κερδίζει την καρδιά της νεολαίας. Στην μεταπολίτευση περιθωριοποιείται από τον λαϊκισμό του ΠΑΣΟΚ.

Σήμερα η συνάντηση αυτή χαρακτηρίζεται όχι από επιτεύγματα. Από προβλήματα:

Η πολυδιάσπαση. Σημαντικός παράγοντας. Όχι όμως ο μόνος.

Η αδυναμία της αριστεράς να ενωθεί με ορμητικές κοινωνικές δυνάμεις της εποχής του Facebook. Η συνάντηση με τη νέα γενιά στο άρθρο 16 κι ακόμα περισσότερο τον Δεκέμβρη μένει χωρίς συνέχεια. Στην πλατεία Συντάγματος ήταν ένας εφιάλτης: η λαοθάλασσα να προκαλεί τρόμο.

Ο δισταγμός της μπροστά στην ανατροπή.

Η ενσωμάτωσή της στο σύστημα με τους πιο ποικίλους τρόπους. Την κοινή αντιπαλότητα στο αυθόρμητο. Τα ίδια γαλόνια. Την συναλλαγή με τα μέσα ενημέρωσης. Την πεισματική παραμονή σε μια βουλή της ντροπής. Την εκλογική λογική. Το «να κυριαρχήσουμε στην αριστερά», αντί το «να κυριαρχήσει η αριστερά».

Και κυρίως: Η απώλεια της εμπιστοσύνης. Η έλλειψη μιας σχέσης με «αγάπη χωρίς προϋποθέσεις» κάθε δημιουργικής περιόδου. Μια ηθική απαξίωση που δεν την προκάλεσε ο αντίπαλος.

Κι όμως η αριστερά υπάρχει, με φανταστικές μάλιστα δυνατότητες. Υπάρχει με ένα τρόπο που δεν υφίστατο ούτε στη δεκαετία του ’80 ούτε του ΄90. Υπάρχει όχι ως παρουσία, αλλά ως επίκληση της παρουσίας, ως δραματική αναζήτηση από την εργατική τάξη μέχρι τα μεσαία στρώματα.

Η κρίση είναι η μήτρα που περιμένει τον σπόρο. Η καθολική κατάρρευση αξιών του συστήματος ευκαιρία απελευθέρωσης της αριστεράς από τους κώδικές του που την έχουν εμποτίσει.

Ας προχωρήσουμε, λοιπόν, σε ένα αναστοχασμό, που επιβάλλει η διάσωση του λαού και της χώρας. Χωρίς χρονοτριβή. Σήμερα.

Οι συνεννοήσεις των οργανώσεων της ιστορικής αριστεράς μπορούν να βοηθήσουν. Δεν αρκούν.

Η αριστερά μπορεί να αναγεννηθεί μόνο ως λαϊκή δύναμη. Και να λειτουργήσει όχι μόνη, παρά μόνο μέσα σε ένα πλατύ λαϊκό μέτωπο, ένα ΕΑΜ της εποχής μας, με σαφείς θέσεις.

Μια συνάντηση δυνάμεων της αριστεράς. Ένα μαχητικό πρόγραμμα με την παύση πληρωμών, την έξοδο από το ευρώ, τις εθνικοποιήσεις, τον σχεδιασμό, τη δημοκρατία. Ένα μετωπικό άνοιγμα. Κινήσεις σε όλη την Ελλάδα. Λαϊκές κάλπες παντού για τη στήριξη μιας πορείας ρήξης και αναγέννησης. Εκλογή μιας συλλογικής ηγεσίας – κανένα λόγο δεν έχει μια αριστερά με αντιεξουσιαστική θεώρηση να συνεχίσει να φοράει το μοντελάκι του αρχηγού που επιβάλλουν οι ιεραρχικοί κανονισμοί του συστήματος. Ηγεσία δική μας είναι οι ιδέες, οι αξίες, το κάλεσμα της ιστορίας και το όραμα για μια κοινωνία αδελφοσύνης.

Σε αυτή το εγχείρημα μπορούμε να ξανακερδίσουμε και την πιο δύσκολη μάχη. Τη μάχη της εμπιστοσύνης